انسان کامل - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٦
محدود ، مثلا در فضای صد فرسنگ درصد فرسنگ حبس میکنند ، این برای انسان محدودیت است ، چون انسان میگوید من این فضا را که طی کردم آخرش محدودیت است . ولی اگر انسان را در فضای لایتناهی حبس کنند [ او را محدود نکردهاند ] ، فضای لایتناهی توقف ندارد ، یعنی ای انسان ! تو اگر به لایتناهی هم حرکت کنی باز به سوی کمال میروی . خدا یک موجود نامحدود است که اگر آن کاملترین بشرها یعنی خاتمالانبیاء ( ص ) تا ابد جلو برود و جلو برود، [سیر او] به پایان نمیرسد، خدا یک موجود پایان پذیر نیست و این تنها میدان بیپایان بشر است . راجع به مسأله صلوات بحثی در میان علماست که ما که صلوات بر پیغمبر میفرستیم معنایش چیست و چه اثری دارد که در صلوات ، از خدا برای پیغمبر طلب رحمت و خیر میکنیم ؟ یک عده میگویند پیغمبر انسان کامل است ، پس اینکه برای پیغمبر طلب رحمت میکنیم یعنی چه ؟ در جواب گفته میشود پیغمبر هم " آنا فانا " در حال رفتن و حرکت است و الی الابد که برود ، این راه پایان ندارد . پس باز تعلق به ذات پروردگار ، منشأ این نمیشود که " صیرورت " انسان تبدیل به " کینونت " شود .
" کمال هدفی " و " کمال وسیلهای "
یک مطلب دیگر این است که این آقایان اگزیستانسیالیست بین هدف و وسیله اشتباه کردهاند . آزادی برای انسان کمال است ولی آزادی " کمال وسیله ای " است نه " کمال هدفی " . هدف