آخرین ماه مبارک رمضانی که بر علی ( ع ) گذشت ، یک ماه رمضان دیگری‌ بود و صفای دیگری داشت . برای خاندان علی این ماه رمضان از همان روز اول‌ ، توأم با دلهره و اضطراب بود ، چون روش علی در این ماه با همه ماه‌ رمضانهای دیگر تفاوت داشت .
باز یکی از همان خصلتهای قهرمانی او را - که در نهج‌البلاغه هست - در مقدمه این قسمت از عرایضم عرض می‌کنم . علی ( ع ) می‌فرماید : « لما انزل‌ الله سبحانه قوله : " « الم ٠ احسب الناس ان یترکوا ان یقولوا امنا و هم لا یفتنون »" [١] علمت ان الفتنه لا تنزل بنا و رسول الله ( ص ) بین اظهرنا » وقتی این آیه نازل شد ، فهمیدم که بعد از پیغمبر فتنه‌ها و آزمایشهای بزرگی برای این امت پیش می‌آید . « فقلت : یا رسول الله ، ما هذه الفتنه التی اخبرک الله تعالی بها ؟ » در عین حال سؤال کردم : یا رسول الله ! مقصود از فتنه‌ای که در این آیه آمده است چیست ؟ فرمود : « یا علی ان امتی سیفتنون من بعدی » بعد از من ، امت من مورد امتحان و آزمایش قرار می‌گیرند . « فقلت : یا رسول الله ا و لیس قد قلت لی یوم‌ احد حیث استشهد من استشهد من المسلمین و حیزت عنی الشهادش ، فشق ذلک‌ علی » وقتی علی ( ع ) شنید که پیغمبر ( ص ) می‌میرد و بعد از

[١] سوره عنکبوت ، آیات ١ و ٢ [ آیا مردم گمان کرده‌اند رها شده‌اند که‌ بگویند ایمان آوردیم و مورد آزمایش قرار نگیرند ؟ ] .