انسان کامل - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٧

انسان خودش نفهمد و لهذا می‌گوید من هرگز نفس خودم را تبرئه نمی‌کنم ، و خصلت مؤمن این است که هیچگاه به نفس خود از نظر شرارت نکردن اعتماد نمی‌کند .
بنابراین اسلام هم ، جهاد با نفس را تأیید می‌کند و اصلا کلمه " جهاد نفس " مال خود اسلام است . کلمه جهاد با نفس آنجا [ گفته شد ] که‌ گروهی از صحابه از غزوه‌ای مراجعت کردند [١] و به طور دسته جمعی خدمت‌ حضرت رسیدند . ببینید پیغمبر چقدر فرصت شناس است و می‌داند در کجا چه‌ سخنی را بگوید . مردمی سرباز و غازی [٢] هستند که از جنگ برگشته‌اند ، پیغمبر می‌خواهد به آنها آفرین بگوید ، همینجا بزرگترین درس اخلاق را به‌ آنها می‌دهد ، می‌فرماید : " « مرحبا بقوم قضوا الجهاد الاصغر و بقی علیهم‌ الجهاد الاکبر » " آفرین ! آفرین بر مردمی که از نبرد کوچک بازگشته‌اند و نبرد بزرگ بر آنها باقی مانده است . عرض کردند : یا رسول الله و ما الجهاد الاکبر ؟ نبرد بزرگ چیست ؟ فرمود : « جهاد النفس » [٣] مجاهده‌ با نفس اماره از جهاد با انسان دیگر بزرگتر است . پس جهاد با نفس را هم اسلام گفته است. تا اینجا مطالب مکتب عرفان در این باره درست است.
ولی ما در این مکتب که اسمش را مکتب عرفان و تصوف می‌گذاریم در مرحله جهاد با نفس و مبارزه با خودخواهی و خودپرستی و درهم کوبیدن " خود " ، گاهی به جائی می‌رسیم که