عرض کردیم که به عقیده فلاسفه قدیم ، اساسا جوهر انسان همان عقل اوست‌ ، " من " واقعی انسان همان عقل اوست . همچنانکه بدن انسان جزء شخصیت‌ انسان نیست ، قوا و استعدادهای روحی و روانی مختلفی که انسان دارد ، هیچکدام جزء شخصیت واقعی انسان نیستند . شخصیت واقعی انسان ، همان‌ نیروئی است که فکر کننده است . انسان یعنی همان که فکر می‌کند نه آنکه‌ می‌بیند آنکه می‌بیند ابزاری است در دست آن که فکر می‌کند نه آنکه تخیل‌ می‌کند آنکه تخیل می‌کند ابزاری است در دست آنکه فکر می‌کند و نه آنکه مثلا " می‌خواهد " و دوست دارد یا دارای شهوت و خشم است . جوهر انسان فکر کردن است و انسان کامل یعنی انسانی که در فکر کردن به حد کمال رسیده‌ است و معنی اینکه در فکر کردن به حد کمال رسیده است ، این است که جهان‌ و هستی را آنچنان که هست دریافت و کشف کرده است . در این مکتب امر دیگری هم غیر از این که جوهر انسان و من واقعی او عقل‌ اوست مورد توجه است و آن این است که " عقل " نیروئی است که توانائی‌ دارد جهان را آنچنانکه هست کشف کند ، واقعیت جهان را آنچنان که هست‌ در خود منعکس کند ، آینه‌ای است که می‌تواند صورت جهان را در خود ، صحیح‌ و درست منعکس کند . حکمای اسلامی که این نظر را قبول کرده‌اند ، معتقدند که