انسان کامل - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٥

انسان می‌خواهد به کمال برسد حرکتش باید صعودی و عمودی باشد ، یعنی حرکت‌ به سوی خدا ، پرواز به سوی خدا .
اینها معتقدند که سخن ، سخن فکر نیست ، سخن عقل نیست ، سخن استدلال‌ نیست ، سخن ، سخن روح انسان است . به عقیده اینها روح انسان واقعا به‌ حرکت معنوی حرکت می‌کند تا آنجا که به خدا می‌رسد . همینجاست که جنجال‌ به پا شده است که " انسان به خدا می‌رسد " یعنی چه ؟ [ ولی ] آنها حرف‌ خودشان را در جای خود ، خوب گفته‌اند . مکتب عشق اساسا مکتب عقل را تحقیر می‌کند .
یکی از فصول و بخشهای بسیار عالی ادبیات ما [١] ، بخش " مناظره‌ عقل و عشق " است . چون کسانی که وارد این بحث شده‌اند اغلب خودشان اهل‌ عرفان بوده‌اند ، همیشه عشق را بر عقل پیروز کرده‌اند .
مکتب عشق برای رسیدن انسان به کمال ، عقل را کافی نمی‌داند ، می‌گوید عقل ، جزئی از وجود انسان است ، نه اینکه تمام ذات انسان عقل او باشد ، [٢] عقل مثل چشم ، یک‌ابزار است ، ذات و جوهر انسان که عقل نیست ، ذات و جوهر انسان ، روح است و روح از عالم عشق است و جوهری است که در آن ، جز حرکت به سوی حق چیز دیگری نیست . این است که عقل در این مکتب‌ تحقیر می‌شود .