« و نفخت فیه من روحی »[١] . در انسان عنصری غیر طبیعی وجود دارد همچنان که عناصری طبیعی وجود دارد . عناصر طبیعی ، انسان را به طبیعت وابسته کرده‌اند و این عنصر غیر طبیعی‌ ، انسان را به اموری غیر طبیعی و غیر مادی وابسته کرده است . اینکه‌ انسان حقیقت جو و طالب حقیقت است ، خواسته‌ای است مربوط به روح او و سرشت روحی او ، زیبایی ، گرایشی است در روح او . فضیلت اخلاقی همچنین‌ تمایل به خلاقیت ، فنانیت و ابداع همچنین . و همینطور است تمایل به‌ پرستش معشوق که در واقع پرتوی است از پرستش معشوق حقیقی ، یعنی معشوق‌ حقیقی انسان ذات مقدس باریتعالی است و به هر چیز دیگری هر گاه عشق‌ روحانی پیدا کند ، این ، زنده شدن همان عشق حقیقی است که عشق به ذات حق‌ است که به این صورت پیدا شده است . این یک نوع توجیه از همه اینها .

توجیه بر اساس نفی فطریات احساسی

توجیهات دیگر قهرا این است که " خیر ، اینها فطری نیست . " وقتی‌ که فطری نباشد ما باید برای همه اینها توجیهاتی از برون انسان پیدا کنیم‌ . می‌رویم سراغ واضح‌ترین مصادیقش . مثلا گرایش انسان به علم و تقدیس علم‌ برای چیست ؟ می‌گویند انسان با حیوان فرقی ندارد ، آنچه انسان به حسب‌ غریزه می‌خواهد همان مسائل معاشی است ، چیزهایی است که به معاش و زندگیش و همین وسائل

[١] حجر / . ٢٩