مسأله خود دین و پرستش از جمله اینهاست . آیا این حسی که امروز به‌ نام حس دینی به هر حال در انسانها وجود دارد امری است که از نهاد انسان‌ سرچشمه می‌گیرد و یک تقاضایی در سرشت و باطن انسان است یا این هم یک‌ امری است که مولود یک سلسله عوامل دیگر است ؟ ( عواملی که ما بعد به‌ طور مختصر درباره آنها سخن می‌گوییم ) .
پس بحث فطریات انسان را اینطور طرح می‌کنیم : یک سلسله مسائلی بوده‌ و هست که امروز این مسائل را به نام " انسانیت " مطرح می‌کنند . هیچ‌ مکتبی نیست که منکر یک سلسله ارزشهای انسانی به قول امروز باشد [١] .
انسان یک وقت دنبال منافع و سود می‌رود . این یک امر منطقی به نظر می‌رسد ، چون انسان به حسب غریزه ، ادامه حیات و بقاء را دوست دارد و به هر چه که به ادامه حیات او کمک کند قهرا علاقمند است ، و منطقی و طبیعی است که انسان دنبال سود برود .
یک چیزهای دیگری وجود دارد که با سود قابل انطباق نیست ، یعنی مسأله‌ ، مسأله سود نیست ، و با منطق سود جور در نمی‌آید . فرنگیها به غلط اسم‌ این را valeur ( ارزش ) گذاشته‌اند . اصلا خود این اسم گذاری منشأ یک‌ سلسله اشتباهات شده است [٢] .

[١] این بحث " ارزش " هم از آن بحثهای بسیار جالب است که اگر فرصت کنیم آن را مطرح می‌کنیم . [٢] از آن جهت کلمه " ارزش " را به کار برده‌اند که در واقع‌ خواسته‌اند بگویند اینها " واقعیت " نیستند ولی انسان به حسب قرارداد به اینها اعتبار داده است ، امری هم که ما به حسب قرارداد و اعتبار برایش ارزش قائل بشویم در واقع هیچ است . این مثل آن است که ما برای‌ یک اسکناس هزار تومانی به حسب قرارداد ارزشی قائل &gt