« ذلک الکتاب لا ریب فیه هدی للمتقین » ( و نظیر این در آیات قرآن‌ زیاد است ) هدایت است برای متقیان . اینجور سؤال می‌کنند که در اینجا فرض بر این است که اول ، افراد متقی هستند بعد قرآن متقیها را هدایت‌ می‌کند ، و حال آنکه قرآن غیر متقیها را متقی می‌کند نه اینکه متقیها را هدایت می‌کند . یا در سوره مبارکه یس می‌خوانیم : « یس ٠ و القرآن الحکیم ٠ انک لمن المرسلین ٠ علی صراط مستقیم ٠ تنزیل العزیز الرحیم ٠ لتنذر قوما ما أنذر اباؤهم فهم غافلون . . ٠.
انما تنذر من اتبع الذکر و خشی الرحمن بالغیب »[١] .
مقصودم آیه اخیر است .
این را جواب داده‌اند - در تفسیر المیزان هم خیال می‌کنم این مطلب هست‌ - که انسانها دارای دو گونه هدایت هستند : هدایت فطری و هدایت به‌ اصطلاح اکتسابی ، و قرآن می‌خواهد بگوید که تا کسی چراغ هدایت فطری‌اش‌ روشن نباشد هدایت اکتسابی برای او فایده ندارد . این در واقع همان مطلب‌ است که تا انسان انسانیت فطری خودش را حفظ نکرده باشد [ تعلیمات‌ انبیاء برای او ] فایده ندارد ، یعنی تعلیمات انبیاء برای اشخاص مسخ‌ شده و انسانیت را از دست داده ، مفید نیست ، درست عکس حرف اینها ، و تجربه و واقعیت نیز همین را نشان می‌دهد . مثلا برداشت من از سوره‌ ماعون اینجور بوده . « ا رایت الذی یکذب بالدین ». دیدی آن کسی را که‌ دین را دروغ می‌پندارد ؟ ابتدا به صورت تعجب [ سخن می‌گوید ] که انسان ، انسان باشد و دین را دروغ بپندارد ؟ ! و بعد مشخصاتش را ذکر می‌کند که‌ این چون از انسانیت خارج شده دین را تکذیب می‌کند :

[١] یس / . ١١ ١