پیدا می‌کنند که همان ماهیت کل است ، مثل مرکبات شیمیایی یا مرکبات‌ طبیعی . در طبیعت هر چه مرکب داریم از این قبیل است . مثلا اگر آب را یک جسم مرکب می‌دانیم ، آن را مرکب از دو عنصر مختلف می‌دانیم که آن دو عنصر در آن در یک حالت تغییر یافته و تغییر ماهیت داده وجود دارند ، یعنی دیگر اکسیژن به صورت اکسیژن در آب موجود نیست و خاصیت خودش را هم ندارد ، هیدروژن هم به صورت هیدروژن وجود ندارد ، اینها با یکدیگر ترکیب شده‌اند ، در ماهیت شی‌ء سوم مستحیل شده‌اند و واقعا یک ماهیت‌ جدید به وجود آمده است که ماهیت آب باشد . بله آب را می‌شود بار دیگر تجزیه کرد و به همان عناصر اولی‌اش برگرداند ولی اکنون اینطور نیست ، و همچنین سایر مرکبات طبیعی .

ترکیب جامعه انسانی چه نوع ترکیبی است ؟

حال این بحث در مورد جامعه انسانی هست که آیا جامعه انسانی یک مرکب‌ حقیقی است یا یک مرکب اعتباری ؟ شک ندارد که اگر ملاک ، بدنها و جسمهای افراد جامعه باشد جامعه یک مرکب اعتباری است ، با درختهای یک‌ باغ فرقی نمی‌کند ، این فرد با همه خصلتهای به اصطلاح بیولوژیکی خودش که‌ از مادر متولد شده است اکنون وجود دارد ، آن فرد دیگر هم همین طور ، و همین طور افراد دیگر . یک آدمی که از مادر متولد می‌شود اگر بروند او را در غاری هم بزرگ کنند باز از نظر زیست شناسی همان طور رشد می‌کند که در جامعه رشد می‌کند ، نمی‌گویم هیچ فرق ندارد ولی فرق ماهیتی ندارد ، یعنی‌ اینطور نیست که بدن او تبدیل به بدن دیگر بشود . ولی انسان