فطرت - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٣
مدار زمین به دور خورشید یک مدار ثابت و معینی است ، یعنی زمین در حرکت خودش به دور خورشید روی یک مدار بیضی شکل حرکت میکند و فاصلهاش از خورشید از فلان مقدار کمتر نمیشود و از فلان مقدار بیشتر نمیشود ، در بهار فاصله اینقدر است ، در پاییز اینقدر ، در زمستان اینقدر و در تابستان اینقدر ، دیگری بگوید پس شما زمین را ثابت میدانید . نه ، زمین متحرک است ، ولی متحرک است در این مدار ثابت . زمین ، ثابت باشد معنایش این است که زمین در یک منزل از این مدار در جا میزند . اما زمین دو جور میتواند متحرک باشد ، یکی اینکه در مدار معین حرکت کند حال میخواهد آن مدار خط مستقیم باشد یا خط منحنی ، بیضی باشد یا دایره ، هر چه میخواهد باشد و دیگر اینکه یک حرکتهای مضطربانهای داشته باشد ، گاهی به این طرف بپیچد گاهی به آن طرف ، گاهی از آن طرف برود ، گاهی برگردد به آن جایی که از آنجا آمده ، باز هم همیشه حرکت کرده . البته در حرکتهای مکانی به یک علت خاص ، تکامل فرض نمیشود . پس اینکه حرکت ، مدارش ثابت باشد ، مسیرش مشخص باشد غیر از این است که متحرک ، متحرک نباشد و ثابت باشد . مثل این است که اگر برای آپولو یک مسیر معین کردهاند از اینجا تا کره ماه ، و این مسیر که قبلا معین شده روی صفحه کاغذ آمده است و حتی مشخص است که مثلا در چهل و هشت ساعت و چند دقیقه و چند ثانیه دیگر در کجای این خط قرار گرفته است و معلوم است که در کجای کره ماه خواهد نشست ، بگوییم پس آپولو ثابت است . خیر ، مسیرش مشخص است ، مسیر ، مشخص باشد غیر از این است که خود این شیء ، ساکن باشد . ساکن بودنش این است که در یک