فطرت - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٠
لوازم التحریر فروشی ، هر چه میخواهید آنجا هست . ولی هر چه که جامعه گسترش پیدا میکند این شغلها تنوع پیدا میکند ، و اکنون شما میبینید که در اثر پیشرفت صنعت ، شغلهایی اختراع شده است که در قدیم نبود چون موضوعش منتفی بود ، مثل نوار فروشی ، که کسی شغلش این باشد که نوارهای ضبط شده را بفروشد . تازه در میان نوارهای ضبط شده یک بخش آن نوارهای مذهبی است . شما میبینید مغازه به وجود آمده که کارش این است که فقط نوار مذهبی میفروشد . در کارهای اداری نیز همین طور است . مثلا وزارتخانهها را در نظر میگیرید . ( حال ممکن است یک مقدار هم مصنوعی و تصنعی باشد ولی یک مقدار هم واقعا ضرورت ساخت اجتماع اقتضا میکند ) . اگر در زمان ناصرالدین شاه یکی دو تا وزیر بیشتر نبودند و اینها کارها را اداره میکردهاند اکنون از نظر واقع و نفس الامر هم اگر بخواهد کارهای وزارتخانهها اداره شود ، یک کار مثلا آب و برق برابر با تمام کارهای دوره ناصرالدین شاه است . از این نظر هم [ جوامع بشری متکامل شده است ، ] از نظر پیچیدگی اجتماعها ( و این هم مربوط به ایران نیست ، همه دنیا این جور است ) یعنی زیاد شدن کار و شغل و بعد تقسیم کار و شغل ، و افزایش تخصصها ، که نتیجهاش خارج شدن افراد اجتماع از تشابه است و این از نظر جامعه شناسی اثر زیادی دارد ، چون انسان شبیه کارش است و کارش شبیه انسان ، و کار انسان را میسازد . در آن دورههایی که کارها چند قلم بیشتر نبود انسانها با یکدیگر شبیهتر بودند تا امروز که کارها اینقدر تنوع پیدا کرده و بین انواع کارها از زمین تا آسمان مباینت هست . قهرا بین انسانی که در عمرش دائما