اما در حقيقت منظور پيروان او هستند كه اگر گرفتار فراموشكارى شدند و در جلسات آميخته به گناه كفار شركت كردند به محض اين كه متوجه شوند بايد از آنجا برخيزند و بيرون روند، و نظير اين بحث در گفتگوهاى روزانه ما در ادبيات زبانهاى مختلف ديده مى‌شود كه انسان روى سخن را به كسى مى‌كند اما هدفش اين است كه ديگران بشنوند.

(آيه ٦٩)- در اين آيه يك مورد استثناء كرده و مى‌گويد: «اگر افراد با تقوا براى نهى از منكر در جلسات آنها شركت كنند و به اميد پرهيزكارى و بازگشت آنها از گناه، آنان را متذكر سازند مانعى ندارد و گناهان آنها را بر چنين اشخاصى نخواهند نوشت، زيرا در هر حال قصد آنها خدمت و انجام وظيفه بوده است» (وَ ما عَلَى الَّذِينَ يَتَّقُونَ مِنْ حِسابِهِمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ وَ لكِنْ ذِكْرى‌ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ).

بايد توجه داشت تنها كسانى مى‌توانند از اين استثناء استفاده كنند كه طبق تعبير آيه داراى مقام تقوا و پرهيزكارى باشند و نه تنها تحت تأثير آنها واقع نشوند، بلكه بتوانند آنها را تحت تأثير خود قرار دهند.

(آيه ٧٠)- آنها كه دين حق را به بازى گرفته‌اند! اين آيه در حقيقت بحث آيه قبل را تكميل مى‌كند و به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دستور مى‌دهد «از كسانى كه دين و آيين خود را به شوخى گرفته‌اند و يك مشت بازى و سرگرمى را به حساب دين مى‌گذارند و زندگى دنيا و امكانات مادى آنها را مغرور ساخته، اعراض كن و آنها را به حال خود واگذار» (وَ ذَرِ الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَهُمْ لَعِباً وَ لَهْواً وَ غَرَّتْهُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا).

در حقيقت آيه فوق اشاره به اين است كه آيين آنها از نظر محتوا پوچ و واهى است و نام دين را بر يك مشت اعمالى كه به كارهاى كودكان و سرگرميهاى بزرگسالان شبيه‌تر است گذارده‌اند، اين چنين افراد قابل بحث و گفتگو نيستند و لذا دستور مى‌دهد از آنها روى بگردان و به آنها و مذهب توخاليشان اعتنا مكن.

سپس به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دستور مى‌دهد كه «به آنها در برابر اين اعمال هشدار بده كه روزى فرا مى‌رسد كه هر كس تسليم اعمال خويش است و راهى براى فرار از چنگال آن ندارد» (وَ ذَكِّرْ بِهِ أَنْ تُبْسَلَ نَفْسٌ بِما كَسَبَتْ). «و در آن روز جز خدا نه‌