گشت، آشنايى مسلمانان به احكام اسلام سبب شد كه دستور نهايى- همين آيه مورد بحث- با صراحت كامل و بيان قاطع كه حتى بهانه‌جويان نيز نتوانند به آن ايراد گيرند نازل گردد.

در اين آيه با تعبيرات گوناگون ممنوعيت اين كار مورد تأكيد قرار گرفته، تا جايى كه شرابخوارى در رديف بت‌پرستى و قمار و ازلام و از اعمال شيطانى و پليد قلمداد شده است مى‌فرمايد: «اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد شراب و قمار و بتها و ازلام (يك نوع بخت‌آزمايى) پليدند و از عمل شيطانند از آنها دورى كنيد تا رستگار شويد» (يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ).

«انصاب» بتهايى كه شكل مخصوصى نداشتند و تنها قطعه سنگى بودند و قرار گرفتن شراب و قمار هم رديف آن نشانگر خطر بسيار زياد شراب و قمار است به همين دليل در روايتى از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مى‌خوانيم: شارب الخمر كعابد الوثن:

«شرابخور همانند بت‌پرست است».

(آيه ٩١)- در اين آيه به پاره‌اى از زيانهاى آشكار شراب و قمار پرداخته نخست مى‌گويد: «شيطان مى‌خواهد از طريق شراب و قمار در ميان شما تخم عداوت و دشمنى بپاشد و از نماز و ذكر خدا باز دارد» (إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ فِي الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلاةِ).

در پايان اين آيه به عنوان يك استفهام تقريرى، مى‌گويد: «آيا شما خوددارى خواهيد كرد؟» (فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ).

يعنى پس از اين همه تأكيد باز جاى بهانه جويى يا شك و ترديد در مورد ترك اين دو گناه بزرگ باقى مانده است؟! و لذا مى‌بينيم كه حتى «عمر» كه تعبيرات آيات گذشته را به خاطر علاقه‌اى كه (طبق تصريح مفسران عامه) به شراب داشت وافى نمى‌دانست پس از نزول اين آيه، گفت كه اين تعبير كافى و قانع‌كننده است.

(آيه ٩٢)- و در اين آيه به عنوان تأكيد اين حكم نخست به مسلمانان دستور