برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٠ - سوره آل عمران

(آيه ٧٨)

شأن نزول:

اين آيه نيز در باره گروهى از علماء يهود نازل شده كه با دست خود چيزهايى بر خلاف آنچه در تورات آمده بود در باره صفات پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله مى‌نوشتند و آن را به خدا نسبت مى‌دادند (و با زبان خود حقايق تورات را تحريف مى‌كردند).

تفسير:

باز در اين آيه سخن از بخش ديگرى از خلافكاريهاى بعضى از علماى اهل كتاب است مى‌فرمايد: «بعضى از آنها زبان خود را به هنگام تلاوت كتاب خدا چنان مى‌پيچند و منحرف مى‌كنند كه گمان كنيد آنچه را مى‌خوانند از كتاب خداست در حالى كه از كتاب الهى نيست» (وَ إِنَّ مِنْهُمْ لَفَرِيقاً يَلْوُونَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالْكِتابِ لِتَحْسَبُوهُ مِنَ الْكِتابِ وَ ما هُوَ مِنَ الْكِتابِ).

آنها به اين كار نيز قناعت نمى‌كردند بلكه صريحا «مى‌گفتند اين از سوى خدا نازل شده در حالى كه از سوى خدا نبود» (وَ يَقُولُونَ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَ ما هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ).

سپس قرآن بر اين امر تأكيد مى‌كند كه اين كار به خاطر اين نبود كه گرفتار اشتباهى شده باشند بلكه «به خدا دروغ مى‌بندند در حالى كه عالم و آگاهند» (وَ يَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ).

ضمنا از اين آيه و آيات قبل خطر مهم علماء و دانشمندان منحرف براى يك امت و ملت روشن مى‌شود.

(آيه ٧٩)

شأن نزول:

در باره شأن نزول اين آيه و آيه بعد نقل شده كه: كسى نزد پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله آمد و اظهار داشت ما به تو همانند ديگران «سلام» مى‌كنيم در حالى كه به نظر ما چنين اعترافى كافى نيست؛ تقاضا داريم به ما اجازه دهى امتيازى برايت قائل شويم و تو را سجده كنيم! پيامبر فرمود: «سجده براى غير خدا جايز نيست، پيامبر خود را تنها به عنوان يك بشر احترام كنيد ولى حق او را بشناسيد و از او پيروى نماييد»!

تفسير:

اين آيه همچنان افكار باطل گروهى از اهل كتاب را نفى و اصلاح مى‌كند، مخصوصا به مسيحيان گوشزد مى‌نمايد كه هرگز مسيح (ع) ادعاى الوهيّت‌