برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٩ - سوره آل عمران

٣- «آنها كه راستگو و درست‌كردارند» و آنچه در باطن به آن معتقدند در ظاهر به آن عمل مى‌كنند و از نفاق و دروغ و تقلب و خيانت دورند (وَ الصَّادِقِينَ).

٤- «آنها كه خاضع و فروتن هستند» و در طريق بندگى و عبوديت خدا بر اين كار مداومت دارند (وَ الْقانِتِينَ).

٥- «آنها كه در راه خدا انفاق مى‌كنند» نه تنها از اموال، بلكه از تمام مواهب مادى و معنوى كه در اختيار دارند به نيازمندان مى‌بخشند (وَ الْمُنْفِقِينَ).

٦- «و آنها كه سحرگاهان، استغفار و طلب آمرزش مى‌كنند» (وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحارِ).

در آن هنگام كه چشمهاى غافلان و بى‌خبران در خواب است و غوغاهاى جهان مادى فرو نشسته و به همين دليل حالت حضور قلب و توجه خاص به ارزشهاى اصيل در قلب مردان خدا زنده مى‌شود به پا مى‌خيزند و در پيشگاه با عظمتش سجده مى‌كنند و از گناهان خود آمرزش مى‌طلبند و محو انوار جلال كبريايى او مى‌شوند.

در حديثى از امام صادق عليه السّلام در تفسير اين آيه مى‌خوانيم كه فرمود: «هر كس در نماز وتر (آخرين ركعت نماز شب) هفتاد بار بگويد (استغفر اللّه ربّى و اتوب اليه) و تا يك سال اين عمل را ادامه دهد خداوند او را از استغفار كنندگان در سحر «وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحارِ» قرار مى‌دهد و او را مشمول عفو و رحمت خود مى‌سازد».

(آيه ١٨)- به دنبال بحثى كه در باره مؤمنان راستين در آيات قبل آمده بود در اين آيه اشاره به گوشه‌اى از دلايل توحيد و خداشناسى و بيان روشنى اين راه پرداخته مى‌گويد: «خداوند (با ايجاد نظام شگرف عالم هستى) گواهى مى‌دهد كه معبودى جز او نيست» (شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ).

«و نيز فرشتگان و صاحبان علم و دانشمندان (هر كدام به گونه‌اى و با استناد به دليل و آيه‌اى) به اين امر گواهى مى‌دهند» (وَ الْمَلائِكَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ).

«اين در حالى است كه خداوند قيام به عدالت در جهان هستى فرموده» كه اين عدالت نيز نشانه بارز وجود اوست‌ (قائِماً بِالْقِسْطِ).