برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٥ - اسرار تغيير قبله

سپس در ذيل همين آيه به سه نكته مهم اشاره مى‌كند:

١- كوتاه شدن زبان مخالفان! مى‌گويد: «اين تغيير قبله بخاطر آن صورت گرفت كه مردم حجتى بر ضد شما نداشته باشند» (لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ).

هر گاه اين تغيير قبله صورت نمى‌گرفت از يكسو زبان يهود به روى مسلمانان باز مى‌شد و مى‌گفتند: ما در كتب خود خوانده‌ايم كه نشانه پيامبر موعود اين است كه به سوى دو قبله نماز مى‌خواند و اين نشانه در محمد صلّى اللّه عليه و اله نيست، و از سوى ديگر مشركان ايراد مى‌كردند كه او مدعى است براى احياء آيين ابراهيم آمده، پس چرا خانه كعبه را، كه پايه گزارش ابراهيم است فراموش نموده، اما حكم تغيير قبله موقت به قبله دائمى، زبان هر دو گروه را بست.

ولى از آنجا كه هميشه افراد بهانه‌جو و ستمگرى هستند كه در برابر هيچ منطقى تسليم نمى‌شوند، استثنايى براى اين موضوع قائل شده، مى‌گويد: «مگر كسانى از آنها كه ستم كرده‌اند» (إِلَّا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ).

اين بهانه جويان به حق شايسته نام ستمگر و ظالمند، چرا كه هم بر خود ستم مى‌كنند و هم بر مردم كه سد راه هدايت آنها مى‌شوند.

٢- از آنجا كه عنوان كردن اين گروه لجوج را با نام «ستمگر» ممكن بود در بعضى توليد وحشت كند مى‌گويد: «از آنها هرگز نترسيد، و تنها از من بترسيد» (فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِي).

ن يكى از اصول كلى و اساسى تربيت توحيدى اسلامى است كه از هيچ چيزى و هيچ كس جز خدا نبايد ترس داشت.

٣- تكميل نعمت خداوند به عنوان آخرين هدف براى تغيير قبله ذكر شده، مى‌فرمايد: اين بخاطر آن بود كه شما را تكامل بخشم و از قيد تعصب برهانم «و نعمت خود را بر شما تمام كنم تا هدايت شويد» (وَ لِأُتِمَّ نِعْمَتِي عَلَيْكُمْ وَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ).

(آيه ١٥١)- برنامه‌هاى رسول اللّه! خداوند در آخرين جمله از آيه قبل يكى از دلايل تغيير قبله را تكميل نعمت خود بر مردم و هدايت آنان بيان كرد، در اين آيه با ذكر كلمه «كما» اشاره به اين حقيقت مى‌كند كه تغيير قبله تنها نعمت خدا بر شما