برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٠٧ - يك امتياز بزرگ اسلام

است كه عاقبت آنها تاريك و ناپيداست.

اگر اين تاريكى با حوادث وحشتناكى آميخته شود و مثلا انسان در يك سفر دريايى «شب تاريك و بيم موج و گردابى حائل» محاصره شود وحشت آن به درجات بيش از مشكلاتى است كه به هنگام روز پديد مى‌آيد. در چنين لحظاتى است كه انسان همه چيز را به دست فراموشى مى‌سپارد و جز خودش و نور تابناكى كه در اعماق جانش مى‌درخشد و او را بسوى مبدئى مى‌خواند كه تنها اوست كه مى‌تواند چنان مشكلاتى را حل كند، از ياد مى‌برد.

اين گونه حالات دريچه‌هايى هستند به جهان توحيد و خداشناسى.

لذا در جمله بعد مى‌گويد: «در چنين حالى شما از لطف بى‌پايان او استمداد مى‌كنيد گاهى آشكارا و با تضرّع و خضوع و گاهى پنهانى و در درون دل و جان، او را مى‌خوانيد» (تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً).

«و در چنين حالى فورا با آن مبدء بزرگ عهد و پيمان مى‌بنديد كه اگر ما را از كام خطر برهاند بطور قطع، شكر نعمتهاى او را انجام خواهيم داد، و جز به او دل نخواهيم بست» (لَئِنْ أَنْجانا مِنْ هذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ).

(آيه ٦٤)- «ولى اى پيامبر به آنها بگو: خداوند شما را از اين تاريكيها و از هر گونه غم و اندوه ديگر نجات مى‌دهد (و بارها نجات داده است) ولى پس از رهايى باز همان راه شرك و كفر را مى‌پوييد» (قُلِ اللَّهُ يُنَجِّيكُمْ مِنْها وَ مِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ).

(آيه ٦٥)- عذابهاى رنگارنگ! در اين آيه براى تكميل طرق مختلف تربيتى، تكيه روى مسأله تهديد به عذاب و مجازات الهى شده، يعنى همانطور كه خداوند ارحم الراحمين و پناه دهنده بى‌پناهان است همچنين در برابر طغيانگران و سركشان، قهار و منتقم نيز مى‌باشد.

در اين آيه به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دستور داده شده است كه مجرمان را به سه نوع مجازات تهديد كند: عذابهايى از طرف بالا و پايين و مجازات اختلاف كلمه و بروز جنگ و خونريزى، لذا مى‌گويد: «بگو: خداوند قادر است كه مجازاتى از طرف بالا