برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٠ - اسباب بخشودگى گناهان

مى‌گذاشتند، و حتى براى خوشايند بت‌پرستان آيين خرافى و مملو از ننگ آنها را بر اسلام ترجيح مى‌دادند، با اين كه اهل كتاب بودند و قدر مشتركشان با اسلام به مراتب بيش از بت‌پرستان بود، لذا آيه به عنوان تعجب مى‌گويد: «آيا نديدى كسانى را كه سهمى از كتاب خدا داشتند، اما در برابر بت سجده كردند و به طغيانگران اظهار ايمان نمودند» (أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ).

به اين هم قناعت نكردند؛ «و در باره مشركان مى‌گويند: آنان از كسانى كه ايمان آورده‌اند هدايت‌يافته‌ترند»! (وَ يَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هؤُلاءِ أَهْدى‌ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا).

(آيه ٥٢)- در اين آيه، سرنوشت اين گونه سازشكاران را بيان كرده مى‌فرمايد: «آنها كسانى هستند كه خدا آنان را از رحمت خود دور ساخته و كسى كه خدا او را از رحمت خويش دور كند، هيچ ياورى براى او نخواهى يافت» (أُولئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ وَ مَنْ يَلْعَنِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ نَصِيراً).

(آيه ٥٣)- در تفسير دو آيه قبل گفته شد كه يهود به خاطر جلب توجه بت‌پرستان مكّه گواهى دادند كه بت‌پرستى قريش از خدا پرستى مسلمانان بهتر است! و حتى خود آنان در مقابل بتها سجده كردند! در اين آيه و آيه بعد اين نكته يادآورى شده كه قضاوت آنان به دو دليل فاقد ارزش و اعتبار است:

١- «آيا آنها (يهود) سهمى در حكومت دارند (كه بخواهند چنين داورى كنند؟) در حالى كه اگر چنين بود به مردم كمترين حق را نمى‌دادند» و همه چيز را در انحصار خود مى‌گرفتند (أَمْ لَهُمْ نَصِيبٌ مِنَ الْمُلْكِ فَإِذاً لا يُؤْتُونَ النَّاسَ نَقِيراً).

(آيه ٥٤)- دوم اين كه: آنها بر اثر ظلم و ستم و كفران نعمت، مقام نبوت و حكومت را از دست دادند، و به همين جهت مايل نيستند اين موقعيت الهى به دست هيچ كس سپرده شود «يا اين كه نسبت به مردم (پيامبر و خاندانش) در برابر آنچه خدا از فضلش به آنان بخشيده، حسد مى‌ورزند» و با آن گونه قضاوتهاى بى‌اساس مى‌خواهند آبى بر شعله‌هاى آتش حسد خويش بپاشند (أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلى‌ ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ).