برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٧ - ٤- تيمم براى معذورين

و مسلما شما با داشتن اين همه نشانه‌ها از ديگران سزاوارتريد كه به اين آيين پاك بگرويد.

سپس آنها را تهديد مى‌كند كه سعى كنيد پيش از آن كه گرفتار يكى از دو عقوبت شويد در برابر حق تسليم گرديد، نخست اين كه: «صورتهاى شما را بكلى محو كرده (و تمام اعضايى كه به وسيله آن حقايق را مى‌بينيد و مى‌شنويد و درك مى‌كنيد از ميان برده) سپس صورتهاى شما را به پشت سر بازگردانيم» (مِنْ قَبْلِ أَنْ نَطْمِسَ وُجُوهاً فَنَرُدَّها عَلى‌ أَدْبارِها).

و اما مجازات دوم كه به آن تهديد شده‌اند اين است كه: «آنها را از رحمت خود دور مى‌سازيم همان طور كه اصحاب سبت را دور ساختيم» (أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَما لَعَنَّا أَصْحابَ السَّبْتِ) [١].

به اين ترتيب اهل كتاب با اصرار و پافشارى در مخالفت با حق عقب‌گرد و سقوط مى‌كنند و يا نابود مى‌شوند، منظور از «طمس و محو و بازگرداندن به عقب» در آيه فوق همان محو فكرى و روحى و عقب‌گرد معنوى است.

در پايان آيه براى تأكيد اين تهديدها مى‌فرمايد: «فرمان خدا در هر حال انجام مى‌شود» و هيچ قدرتى مانع از آن نخواهد بود (وَ كانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا).

(آيه ٤٨)- اميدبخش‌ترين آيات قرآن! اين آيه صريحا اعلام مى‌كند كه همه گناهان ممكن است مورد عفو و بخشش واقع شوند، ولى «خداوند (هرگز) شرك را نمى‌بخشد و پايين‌تر از آن را براى هر كس بخواهد (و شايسته بداند) مى‌بخشد» (إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ).

ارتباط اين آيه با آيات سابق از اين نظر است كه يهود و نصارى هر يك به نوعى مشرك بودند، و قرآن به وسيله اين آيه به آنها اعلام خطر مى‌كند كه اين عقيده را ترك گويند كه گناهى است غير قابل بخشش، سپس در پايان آيه دليل اين موضوع را بيان كرده مى‌فرمايد: «كسى كه براى خدا شريكى قائل شود گناه بزرگى مرتكب شده است» (وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدِ افْتَرى‌ إِثْماً عَظِيماً).

[١] شرح سرگذشت «اصحاب سبت» در سوره اعراف ذيل آيه ١٦٣ خواهد آمد.