اقتصادى از ناحيه دشمنان نيرومند، از نظر وضع مادى بسيار در زحمت بودند، و به عسرت زندگى مى‌كردند، مقايسه اين دو حالت اين سؤال را براى بعضى طرح كرده بود كه چرا افراد بى‌ايمان اين چنين در ناز و نعمتند، اما افراد با ايمان در رنج و عذاب و فقر و پريشانى زندگى مى‌كنند؟ آيه نازل شد و به اين سؤال پاسخ گفت.

تفسير:

يك سؤال ناراحت‌كننده- سؤالى كه در شأن نزول بالا براى جمعى از مسلمانان عصر پيامبر، مطرح بود يك سؤال عمومى و همگانى براى بسيارى از مردم در هر عصر و زمان است، آنها غالبا زندگى مرفّه و پرناز و نعمت گردنكشان فراعنه و افراد بى‌بندوبار را، با زندگى پرمشقت جمعى از افراد با ايمان مقايسه مى‌كنند، و گاهى اين موضوع در افراد سست ايمان ايجاد شك و ترديد مى‌كند.

اين سؤال اگر به دقت بررسى شود پاسخهاى روشنى دارد كه آيه مورد بحث به بعضى از آنها اشاره كرده است، مى‌گويد: «رفت و آمد پيروزمندانه كافران در شهرهاى مختلف هرگز تو را نفريبد» (لا يَغُرَّنَّكَ تَقَلُّبُ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي الْبِلادِ).

(آيه ١٩٧)- در اين آيه مى‌فرمايد: «اين پيروزيها و در آمدهاى مادى بى‌قيد و شرط، پيروزيهاى زود گذر و اندكند» (مَتاعٌ قَلِيلٌ).

يعنى: پيروزيهاى طغيانگران و ستمكاران ابعاد محدودى دارد، همانطور كه محروميتها و ناراحتيهاى بسيارى از افراد با ايمان نيز محدود است.

سپس اضافه مى‌كند: «به دنبال اين پيروزيها عواقب شوم و مسؤوليتهاى آن دامان آنها را خواهد گرفت و جايگاهشان دوزخ است چه جايگاه بد و آرامگاه نامناسبى» (ثُمَّ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمِهادُ).

بنابراين نمى‌توان حال اين دو را با هم مقايسه كرد، زيرا افراد بى‌ايمان از هر طريقى خواه مشروع يا نامشروع و حتى با مكيدن خون بى‌نوايان براى خود ثروت اندوزى مى‌كنند در حالى كه مؤمنان براى رعايت اصول حق و عدالت محدوديتهايى دارند و بايد هم داشته باشند.

(آيه ١٩٨)- در آيه قبل سر انجام افراد بى‌ايمان تشريح شده بود، و در اين آيه پايان كار پرهيزكاران بيان مى‌گردد، مى‌فرمايد: «ولى آنها كه پرهيزكارى پيشه‌