مرآة العقول يكى از شروح كتاب الكافى است كه به وسيله علامه محمدتقى مجلسى به رشته تحرير درآمده است. شارح كتاب، در مقام شرح روايات ضمن آن كه با ديدگاه هاى فلسفى مخالفت نموده، از مسلك اخبارى گرى نيز روى گردان بوده است. اين مقاله به بيان چگونگى رويكرد شارح در نقد ديدگاه هاى فلسفى پرداخته و پس از بيان معناى عقل، محدوده حجيت عقل را از ديدگاه علامه محمدتقى مجلسى بيان كرده است.

علّامه مجلسى و عقل خودبنياد دينى

بررسى تاريخ تفكر اسلامى نشان مى دهد كه ميان نقل گرايان و عقل گرايان وفاق و همگرايى وجود نداشته و هماره سوءظن به يكديگر در ميان آنان برقرار بوده است. نقل گرايانْ عقل گرايان را به حاكم ساختن عقل ناقص بشرى بر مكتب عارى از كاستى و خطا، و كرنش بى چون و چرا در مقابل فلسفه وارداتى يونان محكوم مى سازند و عقل گرايانْ نقل گرايان را به قشرى نگرى و تعطيل ساختن عقل و انديشه در تعامل با

[١] فصل نامه علوم حديث، ش ٢٦، تابستان ٨١، ص ٧٠ ـ ٩٥.