چه حوادثى به بار آوردند. [١] در مورد انتقاد رسول خدا صلى الله عليه و آله از يك عده از صحابه، احاديث فراوان وجود دارد كه آن حضرت با تعبيرات مختلف و با بيانات گوناگون عملكرد آنان را مورد نكوهش قرار داده و ضرر اين عده را به مسلمانان گوشزد فرموده است، ولى ما براى رعايت اختصار و از لحاظ اين كه بدانيم كه انتقاد رسول خدا مشخصا متوجه عنوان صحابه و دور از هر نوع تأويل و تفسير است به نقل اين سه حديث اكتفا نموديم.

سيره خلفا

سيره و روش اميرمؤمنان عليه السلام در دوران خلفاى سه گانه و در دوران خلافت خويش، دليل عينى بر گفتار ما است؛ زيرا آن حضرت هر يك از صحابه را كه قانون شكنى مى نمودند و حدود و مقررات اسلام را زير پا مى گذاشتند مجازات و به تناسب گناهى كه مرتكب شده بودند اجراى حد و كسانى را كه با داشتن عنوان صحابه بر خلاف كتاب و سنت عمل كرده و با آن حضرت به مقام جنگ و ستيز برآمده بودند در قنوت نماز و در بالاى منبر علنا لعن و نفرين مى نمودند. [٢] و هم چنين خليفه دوم در مقابل اعمال نادرست افرادى كه افتخار صحابگى هم داشتند عكس العمل نشان مى داد. [٣] مثلاً: ابو هريره را استيضاح و ثروت كلان او را كه پس از معزول شدن از ولايت بحرين با خود آورده بود مصادره نمود و بر وى آن قدر تازيانه زد كه بدنش خون آلود گرديد. [٤] خلاصه اين كه: عقيده شيعه درباره صحابه متخذ از قرآن و سنت و سيره خلفا

[١] ليردن على الحوض رجال ممن صاحبنى حتى اذا رأيتهم ورفعوا الى اختلجوا دونى فلاقولن اى رب اصحابى فليقالن لى انك لا تدرى ما احدثو بعدك. صحيح مسلم، جلد ٧، كتاب الفضائل باب اثبات حوض نبينا.[٢] شرح نهج البلاغه، جلد ٤، صفحه ٧٩.[٣] در طبقات ابن سعد، ج ٢، ص ٢٠٢ چاپ ليدن در شرح حال خليفه دوم مى گويد او اول كسى است كه براى شرب خمر هشتاد ضربه تازيانه زد و با افراد خطاكار با شدت رفتار نمود خانه (رويشد ثقفى) را آتش زد و ربيع بن اميه بن خلف را كه مرد شرابخوار بود به خيبر تبعيد نمود و او به روم پناهنده گرديد و به آئين مسيحيت روى آورد و مرتد شد.[٤] البدايه والنهايه، ج ٨، ص ١١٣؛ عقد الفريد، ج ١، ص ٢٦.