شناخت نامه کليني و الکافي
 
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص

شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ١٠١

اصلى خود را مبارزه با تفويض و غلو مى دانسته و مى كوشيده اند ائمه عليهم السلام را افرادى عادى معرفى كنند؛ زيرا مقامات گوناگونى كه براى ائمه عليهم السلام منظور مى شود، به گونه اى تحت الشعاع عصمت و نصب الهى امام قرار دارند و هنگامى كه اين دو امر پذيرفته شود، پذيرش برخى مسائل ديگر، از قبيل اعجاز و دخل و تصرف در طبيعت، نبايد غلو ناميده شود. مرحوم صدوق رحمه الله در مورد نصب الهى و عصمت امام تأكيد بسيارى دارد: بنا به فرموده خداى بزرگ: «آن گاه كه خداى تو به فرشتگان گفت مى خواهم روى زمين خليفه اى قرار دهم ...»، كسى كه دلش پاك باشد شايستگى مقام خلافت را دارد تا امين باشد. اما اگر فرد آلوده اى در نظر گرفته شود به مردم خيانت خواهد كرد؛ زيرا به عنوان مثال اگر دلالى باربر خيانتكارى را به بازرگانى معرفى كند تا كالايى را جابه جا كند و آن فرد خيانت كند، دلال خائن خواهد بود. بنابر اين چگونه خيانتگرى بر خدا رواست؟ [١] همو گويد: «دليل عصمت امام: از اين رو كه در سخن هر كسى احتمالاتى هست، اما بسيارى از آيات قرآن و سنت، بنابر اجماع فرقه هاى اسلامى، صحيح و صريح بوده تغييرناپذير است، ... ضرورى است كسى كه از دروغ و خطا در امان باشد آورنده قرآن و سنت باشد ... و اگر به چنين فردى نياز باشد، نبايد دروغگو باشد تا اهداف خدا در قرآن و اهداف پيامبر صلى الله عليه و آله در سنت را به راستى گزارش كند و اگر چنين چيزى واجب باشد، بايد او معصوم باشد ...». «بنابر آنچه گذشت، قرآن نياز به ترجمانى دارد. پيامبر صلى الله عليه و آله بايد قرآن را تفسير كند. پيامبر صلى الله عليه و آله نيز بايد معصوم باشد تا پذيرش سخن او لازم آيد. پس اگر عصمت، مفسر ضرورى باشد، امت نمى تواند عهده دار اين امر باشد؛ زيرا خود دچار اختلاف اند و برخى، برخى را تكفير مى كنند. با ثابت شدن اين امر، ضرورتا، معصوم، فقط كسى است كه از او ياد كرديم و او امام است. نيز استدلال كرديم كه امام جز معصوم كسى


[١] ر.ك: امين ترمس العاملى، بحوث حول روايات الكافى، ص ١٢، مؤسسة دار الهجرة، قم، چاپ اول، ١٤١٥ ق.[٢] مكتب در فرآيند تكامل، ص ٥٠، ٥٩ و ٦٠.[٣] همان، ص ٦٧.[٤] كمال الدين، ج ١، ص ٢٢.[٥] الصدوق، معانى الاخبار، ص ١٣٣، ١٣٤ و ١٣٦، مؤسسة الاعلمى للمطبوعات، بيروت، چاپ اول، ١٤١٠.[٦] همان، ص ١٣٠ تا ١٣٣.[٧] مكتب در فرايند تكامل، ص ١٥٢، ١٥٧، ١٦٠ و ١٧٥.[٨] از باب مثال مى توان به كتاب هاى ارزشمند شيخ صدوق رحمه الله در اين زمينه مراجعه كرد: علل الشرايع، عيون اخبار الرضا، التوحيد والامالى.[٩] ر.ك: صدر، سيد حسن، تأسيس الشيعة لعلوم الاسلام، منشورات الاعلمى، تهران؛ نيز مغز متفكر جهان شيعه، مركز مطالعات اسلامى استراسبورگ، انتشارات جاويدان، تهران.[١٠] در اين زمينه مراجعه به كتب حديثى متقدمان حقيقت را آشكار مى كند؛ از اصول كافى گرفته تا كتب كلامى ـ حديثى شيخ صدوق رحمه الله مانند توحيد و اعتقادات و كتب حديثى ـ كلامى شيخ مفيد رحمه الله و شيخ طوسى رحمه الله و... .[١١] به عنوان نمونه مى توان اثر ارزشمند مرحوم استاد شهيد مرتضى مطهرى، سيرى در نهج البلاغه، بخش دوم، با عنوان الهيات و ماوراء الطبيعه را از نظر گذراند.[١٢] به عنوان نمونه بنگريد به: تأسيس الشيعة لعلوم الاسلام، از سيد حسن صدر و مغز متفكر جهان اسلام، از مركز مطالعات اسلامى استراسبورگ و دانش مسلمين، از محمدرضا حكيمى.[١٣] به عنوان نمونه، ر.ك: الفاضل القائينى، على، علم الاصول تاريخا وتطورا، مكتب الاعلام الاسلامى، قم؛ نيز گرجى، ابوالقاسم، تاريخ فقه و فقها، سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انسانى دانشگاه ها، تهران.[١٤] مكتب در فرايند تكامل، ص ٩٨ و ٩٩.