أ حَسِبَ النَّاسُ أنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ * وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللّه ُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ» . [١]

وَ لَقَدْ فَتَنَّا سُلَيْمانَ وَ أَلْقَيْنا عَلَى كُرْسِيِّهِ جَسَدا ثُمَّ أنابَ» . [٢]

الحديث :

١٥٧١٣.الإمامُ عليٌّ عليه السلام ـ لمّا قُتِلَ عُثمانُ ـ: ألا و إنّ بَلِيَّتَكُم قد عادَت كَهَيئَتِها يَومَ بَعَثَ اللّه ُ نَبيَّهُ (نَبيَّكُم) صلى الله عليه و آله ، و الذي بَعَثَهُ بالحَقِّ لتُبَلبَلُنَّ بَلبَلَةً ، و لتُغَربَلُنَّ غَربَلَةً ... حتّى يَعودَ أسفَلُكُم أعلاكُم ، و أعلاكُم أسفَلَكُم ، و ليَسبِقَنَّ سابِقونَ كانوا قَصَّرُوا ، و ليُقصِّرَنَّ سَبّاقُونَ كانوا سَبَقُوا . [٣]

٣١٠٢

نتيجه فتنه و آزمايش

قرآن :

«آيا مردم پنداشتند كه تا گفتند ايمان آورديم، رها مى شوند و مورد آزمايش قرار نمى گيرند؟ به يقين كسانى را كه پيش از ايشان بودند، آزموديم تا خدا آنان را كه راست گفته اند معلوم دارد و دروغگويان را [نيز] معلوم دارد».

«و قطعا سليمان را آزموديم و بر تخت او جسدى بيفكنديم. پس به توبه باز آمد».

حديث :

١٥٧١٣.امام على عليه السلام ـ بعد از كشته شدن عثمان ـفرمود: هان! آزمايش و فتنه تان، همچون روزى كه خداوند، پيامبر خود صلى الله عليه و آله را برانگيخت،برگشته است. سوگند به آن كه او را به حق مبعوث كرد، هر آينه چنان درهم آميخته و چنان غربال و...شويد كه آن كه پايين است رو آيد و آن كه در زبَر است به زير در شود و پيشى جويندگانى كه عقب مانده اند پيشى گيرند و پيشى گيرندگانى كه جلو افتاده اند عقب مانند .

[١] العنكبوت : ٢.[٢] ص : ٣٤.[٣] نهج البلاغة : الخطبة ١٦ .