كانت الكعبة مقدّسة معظّمة عند الاُمم المختلفة ، فكانت الهنود يعظّمونها و يقولون : إنّ روح «سيفا» ـ و هو الاُقنُوم الثالث عندهم ـ حلّت في الحَجَر الأسوَد ، حين زار مع زوجته بلادَ الحجاز . و كانت الصابئة من الفُرس و الكلدانيّين يعدّونها أحد البيوت السبعة المعظّمة [١] ، و ربّما قيل : إنّه بيت زُحَل ؛ لقدم عهده و طول بقائه . و كانت الفرس يحترمون الكعبة أيضا، زاعمين أنّ روح هُرمُز حلّت فيها ، و ربّما حجّوا إليها زائرين . و كانت اليهود يعظّمونها و يعبدون اللّه فيها على دين إبراهيم ، و كان بها صُوَر و تماثيل ، منها تمثال إبراهيم و إسماعيل ، و بأيديهما الأزلام ، و منها صُورَتا العذراء و المسيح ، و يشهد ذلك على تعظيم النصارى لأمرها أيضا كاليهود . و كانت العرب أيضا تعظّمها كلّ التعظيم ، و تعدّها بيتا للّه تعالى ، و كانوا يحجّون إليها من كلّ جهة ، وهم يعدّون البيت بناء لإبراهيم ، و الحجّ من دينه الباقي بينهم بالتوارث .

مقام و منزلت كعبه:

كعبه نزد اقوام و ملل گوناگون مقدّس و با عظمت بوده است. هنديها با ديده عظمت به آن مى نگريستند و مى گفتند: روح «شيوا»، يعنى سومين اُقْنوم از نظر آنان، هنگام ديدار با همسرش از سرزمين حجاز، در حجر الاسود حلول كرده است. صابئيانِ ايران و كلدانيان، كعبه را يكى از هفت خانه بزرگ مى شمردند. [٢] به دليل قدمت و بقاىِ دراز مدّتِ كعبه، گاهى هم مى گفتند: آن جا خانه زحل است. ايرانيان نيز به اين دليل كه معتقد بودند روح هرمز در كعبه حلول كرده است، به آن احترام مى گذاشتند و گاهى هم به زيارت آن مى رفتند. يهوديان هم براى آن عظمت قائل بودند و در آن جا، مطابق دين ابراهيم، به عبادت خدا مى پرداختند. در كعبه تصويرها و تمثالهايى وجود داشت از جمله تمثال ابراهيم و اسماعيل، در حالى كه تيرهاى قرعه به دست داشتند و نيز تمثال مريم عذراء و عيسى و اين نشان مى دهد كه مسيحيان نيز همچون يهود، كعبه را بزرگ مى شمرده اند. عربها هم بزرگترين احترام و عظمت را براى اين خانه قائل بودند و آن را خانه خداوند متعال به شمار مى آوردند و از هر سو به زيارت آن مى رفتند. آنان خانه را ساخته دست ابراهيم مى دانستند و حج را از آيين هاى دين او مى دانستند كه نسل به نسل در ميانشان باقى مانده بود.

[١] البيوت المعظّمة هي : ١ ـ الكعبة . ٢ ـ مارس على رأس جبل بأصفهان . ٣ ـ مندوسان ببلاد الهند . ٤ ـ نو بهار بمدينة بلخ. ٥ ـ بيت غمدان بمدينة صنعاء . ٦ ـ كاوسان بمدينة فرغانة من خراسان. ٧ ـ بيت بأعالي بلاد الصين. (كما في هامش المصدر).[٢] اين هفت خانه بزرگ، آن گونه كه در پانوشت الميزان آمده است، عبارتند از: ١ ـ كعبه ٢ ـ مارس ، بر فراز كوهى در اصفهان ٣ ـ مندوسان در كشور هند ٤ ـ نوبهار در شهر بلخ ٥ ـ بيت غمدان در شهر صنعا ٦ ـ كاوسان در شهر فرغانه خراسان ٧ ـ خانه اى در مرتفعات كشور چين.