١٥٧٧٠.الإمامُ الباقرُ عليه السلام : لو كنّا نُفتِي الناسَ بِرَأينا و هَوانا لَكُنّا مِن الهالِكِينَ ، و لَكُنّا نُفتِيهِم بآثارٍ مِن رسولِ اللّه ِ صلى الله عليه و آله و اُصولِ عِلمٍ عِندَنا ، نَتَوارَثُها كابِرا عن كابِرٍ ... . [١]

١٥٧٧١.الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : مَن أفتَى النّاسَ بِرَأيهِ فَقَد دانَ بِما لا يَعلَمُ ، و مَن دانَ بِما لا يَعلَمُ فَقَد ضادَّ اللّه َ حَيثُ أحَلَّ وَ حَرَّمَ فِيما لا يَعلَمُ . [٢]

١٥٧٧٢.عنه عليه السلام : إيّاكَ أن تُفتِيَ النّاسَ بِرَأيكَ ، أو تَدينَ بِما لا تَعلَمُ . [٣]

١٥٧٧٣.عنه عليه السلام : و اللّه ِ ما نَقولُ بأهوائنا، و لا نَقولُ بِرَأينا ، و لا نَقولُ إلاّ ما قالَ رَبُّنا . [٤]

٣١١٩

التَّحذيرُ مِنَ الفُتيا بِالرَّأي

١٥٧٧٤.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : أجرَؤكُم علَى الفَتوى أجرَؤكُم علَى النارِ . [٥]

٣١١٨

كسى كه بر اساس رأى خود فتوا دهد

١٥٧٧٠.امام باقر عليه السلام : ما اگر بر اساس رأى و هوس خود به مردم فتوا مى داديم، هر آينه از هلاك شدگان بوديم. ليكن ما بر پايه قول و سنّت پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و اصول علميى كه خود داريم و از پدران بزرگوار خود به ارث مى بريم، براى مردم فتوا مى دهيم... .

١٥٧٧١.امام صادق عليه السلام : كسى كه بر اساس رأى خود به مردم فتوا دهد، از چيزى كه نمى داند پيروى كرده است و كسى كه از آنچه نمى داند پيروى كند، با خدا به ضدّيت برخاسته است؛ زيرا ندانسته چيزى را حلال و حرام كرده است.

١٥٧٧٢.امام صادق عليه السلام : زنهار، كه براى مردم به رأى خود فتوا دهى يا از چيزى كه نمى دانى پيروى كنى.

١٥٧٧٣.امام صادق عليه السلام : به خدا سوگند كه ما نه بر اساس هوا و هوسِ خود چيزى مى گوييم و نه بر پايه رأى خويش، و جز آنچه پروردگارمان گفته است چيزى نمى گوييم.

٣١١٩

برحذر داشتن از صدور فتواى به رأى

١٥٧٧٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بى باك ترينِ شما در فتوا دادن، بى باك ترين شما در برابر آتش است.

[١] بحار الأنوار : ٢/١٧٢/٣.[٢] بحار الأنوار : ٢/٢٩٩/٢٥.[٣] الخصال : ٥٢/٦٦.[٤] بحار الأنوار : ٢/١٧٣/٥.[٥] بحار الأنوار: ٢/١٢٣/٤٨.