دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٩١
« فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوْ بِهِ أَذىً مِّن رَّأْسِهِ . [١] و هر كس از شما بيمار باشد يا در سرش ناراحتى اى داشته باشد » . آنچه در اين دانش نامه ذيل عنوان «آزاررسانى» مورد توجّه و بررسى است ، ايذاء به معناى اوّل، يعنى ايجاد مزاحمت براى ديگران ، و معناى سوم ، يعنى تحمّل رنج در راه انجام دادن وظيفه است . برجسته ترين نكات قابل تأمّل در فصل هاى آينده ، از اين قرار است :
١ . روشن ترين نشانه مسلمانى
رعايت حقوق ديگران و اجتناب از آزار رساندن به آنان ، بارزترين نشانه پيروى از اسلام است . اهمّيت اين ويژگى تا آن جاست كه بدون آن ، نمى توان كسى را مسلمان ناميد ؛ زيرا پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله تصريح مى نمايد كه : المُسلِمُ مَن سَلِمَ المُسلِمونَ مِن يَدِهِ وَ لِسانِهِ . [٢] مسلمان ، كسى است كه مسلمانان از دست و زبان او در امان باشند . اين تفسير از مسلمانى ، نشان مى دهد كه از نظر بنيان گذار دين اسلام ، رعايت حقوق مردم و اجتناب از آزردن آنان ، نخستين شرط گرايش به آيين اسلام است و انتخاب نام «مسلمان» براى پيروان اين آيين ، به همين مناسبت است. از منظر احاديث اسلامى ، آزردن ديگران ، از خصوصيّات انسان هاى پست و شرور است [٣] و مسلمان ، كسى است كه آزار او به هيچ كس ، حتّى به مورچه اى نمى رسد. [٤]
[١] بقره : آيه ١٩٦ . [٢] ر . ك : ص ٤٩٤ ح ١ . [٣] ر . ك : ص ٤٩٧ (آزاررسانى / فصل يكم : نكوهش آزاررسانى / آزاررسانى، عادت بَدان است) . [٤] ر . ك : ص ٥٠٣ ح ٢٥ .