دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٧
هواداران خود كرد و فرمود: «دو تا دو تا با يكديگر برادر شويد» . [١] در تواريخ اسلامى ، مشخّصات كسانى كه با هم برادر شده اند ، ضبط شده كه زيباترين انتخاب ، انتخاب شخص پيامبر صلى الله عليه و آله بود كه امام على عليه السلام را به برادرى خود ، انتخاب كرد و در اين باره فرمود : أنتَ أخى فِى الدُّنيا وَ الآخِرَةِ ؛ [٢] تو ، برادر من در دنيا و آخرتى . بر اساس متون تاريخى و حديثى ، يكى از آثار برادرىِ دينى ، در آغاز ، ارث بردن از يكديگر بود كه پس از قوّت يافتن اسلام ، اين حكم ، نسخ گرديد . [٣]
شش . تجديد حيات برادرىِ دينى در آخِرْ زمان
در باب ششم از فصل پنجم اين بخش ، احاديثى آمده كه در آنها پيامبر اسلام ، از مردمى ياد مى كند كه در آخر زمان به يارى اسلام خواهند شتافت ، و پيامبر خدا ، آنان را به دليل قوّت ايمان و سرسختى در مسئوليت پذيرى ، برادر خود مى نامد. تأمّل در اين احاديث و ملاحظه آنها در كنار احاديثى كه در ذيل آياتى آمده كه از ياوران اسلام در آينده تاريخ پيشگويى كرده اند ، مانند: «فَسَوْفَ يَأْتِى اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ ؛ [٤] به زودى، خدا گروهى [ديگر] را مى آورد كه آنان را دوست دارد و آنان نيز او را دوست دارند» و «وَ إِن تَتَوَلَّوْاْ يَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ ؛ [٥] و اگر روى برتابيد، [خدا] جاى شما را به مردمى غير از شما خواهد داد» ، پژوهشگر را به اين نتيجه و جمع بندى مى رساند كه طرح برادرىِ دينى كه در سپيده دم اسلام ، يكى از مقدّمات اصلى پيروزى مسلمانان و
[١] ر . ك : ص ١٣٧ ح ٢٠٨ . [٢] ر . ك : ص ١٣١ ح ٢٠٣ و ص ١٣٣ ح ٢٠٥ و ص ١٣٩ ح ٢١٣ و ص ١٤٥ ح ٢١٧ و ص ١٤٧ ح ٢١٨ و ص ١٤٩ ح ٢٢١ . [٣] ر . ك : ص ١٣٥ ح ٢٠٦ . [٤] مائده : آيه ٥٤ . [٥] محمّد: آيه ٣٨ .