دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٥
دوستى و برادرى مسلمانان با يكديگر ، تا آن جا مورد تأكيد اسلام است كه از پيامبر خدا روايت شده است: مَن أحَبَّ رَجُلاً فى اللّهِ لِعَدلٍ ظَهَرَ مِنهُ ـ وَ هُوَ فى عِلمِ اللّهِ مِن أهلِ النّارِ ـ آجَرَهُ اللّهُ عَلى حُبِّهِ إيّاهُ كَما لَو أحَبَّ رَجُلاً مِن أهل الجَنَّةِ! [١] هر كس مردى را به خاطر عدالتى كه از او سر زده ، در راه خدا دوست بدارد ، در حالى كه آن مرد در حقيقت ، اهل جهنّم است ، خداوند به وى ، به خاطر دوست داشتن آن مرد ، پاداش مى دهد ، به همان سان كه مردى از اهل بهشت را دوست مى دارد .
چهار . حكمت قانونِ برادرىِ دينى
حكمتِ تشريع قانون برادرى دينى در اسلام و تأكيد بر وجوب محبّت مسلمانان نسبت به يكديگر ، در واقع ، ساختنِ جامعه اى است كه پيوند دوستى و برادرى در آن ، به حدّى قوى و استوار باشد كه مردم ، احساس كنند همگى اعضاى يك پيكرند تا اگر عضوى احساس رنج و درد كرد ، ساير اعضا احساس مسئوليت و همدردى نمايند و در خدمت درمان آن باشند ، چنان كه از پيامبر خدا روايت شده است : يَنبَغى لِلمُؤمِنينَ أن يَكونوا فيما بَينَهُم كَمَنزِلَةِ رَجُلٍ واحِدٍ ، إذَا اشتَكى عُضوٌ مِن جَسَدِهِ تَداعى سائِرُ جَسَدِهِ . [٢] شايسته است كه مؤمنان ، در ميان خود ، همانند يك تن باشند ، به گونه اى كه هر گاه عضوى از آن تن به درد آمد ، ساير اعضا ، همدردى كنند . ساختن جامعه اى با اين ويژگى ، در گفتار، آسان است ؛ امّا تحقّق عملى آن ، فوق العاده دشوار است . رسيدن به اين فلسفه و هدف ، تنها يك راه دارد و آن ، اخلاص در دوستى ، و برادرى براى خداست .
[١] توضيح بيشتر اين مطلب ، در عنوان «المحبّة (دوستى)» خواهد آمد . گفتنى است كه بخشى از مسائل مشترك ميان عنوان دوستى و برادرى ، در آن عنوان ، مطرح خواهد شد . [٢] ر . ك : ص ٢٣ (برادرى / فصل يكم : تشريع برادرىِ دينى) . [٣] ر . ك : ص ٣١ (برادرى / فصل يكم / جامعه دينى ، همانند پيكرى واحد است) . [٤] ر . ك : ص ٤١ ح ٤٢ . [٥] ر . ك : ص ٤٧ ح ٥٥ . [٦] ر . ك : ص ٤٣ ح ٤٧ . [٧] ر . ك : ص ٥٥ ح ٧٠ . [٨] ر . ك : ص ٣١ ح ١٤ .