دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٥٥
٥٤.امام باقر عليه السلام : به خدا سوگند كه شما سره و ناسره مى شويد ! به خدا سوگند كه شما تصفيه مى شويد ! به خدا سوگند كه شما غربال مى شويد، چنان كه زَوان [١] را با غربال كردن، از گندم ، جدا مى كنند .
٥٥.امام صادق عليه السلام : به خدا سوگند كه شما مانند آبگينه مى شكنيد ، و آبگينه بازسازى مى شود و به حالت اوّلش بر مى گردد ! به خدا سوگند كه شما چونان سفال مى شكنيد و سفال به حالت اوّلش بر نمى گردد ! به خدا سوگند كه شما سره و ناسره مى شويد ! به خدا سوگند كه شما تصفيه مى شويد ! به خدا سوگند كه شما غربال مى شويد، چنان كه تلخك را با غربال كردن، از گندم جدا مى كنند !
٥٦.تفسير العيّاشى: امام صادق عليه السلام فرمود : «به خدا سوگند كه شما سره و ناسره مى شويد ! به خدا سوگند كه شما غربال مى شويد، تا جايى كه از شما جز اَندر، باقى نمى ماند !» گفتم : اندر چيست ؟ فرمود : «خرمنگاه ، و آن چنين است كه شخص، گندم هايش را در كندو مى ريزد و سر آن را گِل مى گيرد . سپس آن را بيرون مى آورد و مى بيند كه خوره افتاده است . آنها را تميز مى كند و دوباره در كندو مى ريزد ، و بار ديگر بيرون مى آورد ، و اين كار را سه مرتبه انجام مى دهد تا اين كه چيزى باقى مى ماند كه [گندم سالم و مقاوم است و] آفت نمى گيرد» .
٥٧.كمال الدين ـ به نقل از محمّد بن مسلم ـ :از امام صادق عليه السلام شنيدم كه مى فرمايد : «پيش از [ظهور ]قائم، نشانه هايى از جانب خداوندت براى مؤمنان پديد مى آيد». گفتم : آن نشانه ها چيست ، قربانت گردم ؟ فرمود : «سخن خداىت كه : «بى گمان، شما را مى آزماييم» يعنى مؤمنان را پيش از ظهور قائم، «به چيزى از ترس و گرسنگى و كاهش در مال ها و جان ها و محصولات ، و شكيبايان را مژده ده» » و فرمود : «آنان را به اندكى ترس از پادشاهان بنى فلان در آخر سلطنتشان، و گرسنگى با گرانى قيمتها، و كاهش در اموال، مى آزمايد» و فرمود : «كساد كسب و كار و اندك شدن بركت و كاهش در جان ها و فرمود : «مرگ فراگير (/ سريع) و كاهشى در ميوه ها و فرمود : «يعنى كاستى در محصولات زراعى. [و افزود : ]«شكيبايان را در اين هنگام، به نزديك شدن ظهور قائم عليه السلام مژده ده» . ايشان سپس به من فرمود : «اى محمّد ! اين است تأويل آيه . خداى متعال مى فرمايد : «و تأويل آن را جز خدا و راسخان در علم، كسى نمى داند» » .
[١] زوان : شلمك يا شليم گياهى است از تيره گندميان ، داراى خوشه هاى كوچك ، يا چنگك است كه باريك تر و كوچك تر از جو و تلخ است و مخلوط غلّه مى شود و آن را تلخ مى كند (ر.ك: لغت نامه دهخدا: مادّه «شليم» و «شلمك») .