است . و در حديثى ديگر از امام صادق عليه السلام آمده : إنَّ اللّهَت أنعَمَ عَلى قَومٍ بِالمَواهِبِ فَلَم يَشكُروا ، فَصارَت عَلَيهِم وَبالاً ، وَ ابتَلى قَوما بِالمَصائِبِ فَصَبَروا ، فَصارَت عَلَيهِم نِعمَةً . [١] خداوندت به مردمى نعمت هايى داد ؛ امّا آنان شكر آنها را به جاى نياوردند . در نتيجه ، آن نعمت ها وبال آنان شد ، و مردمى را به مصيبت ها گرفتار كرد ؛ ليكن آنان صبر كردند و در نتيجه ، آن مصائب به نعمت تبديل شدند . بر اين اساس ، نه تنها آزمايش به وسيله مشكلات و مصائب زندگى، سخت و كسب موفّقيت در آنها دشوار است، بلكه موفّقيت در آزمايش به وسيله نعمت و رفاه نيز سخت است ؛ بلكه گاه ، موفّقيت در آزمايش به وسيله نعمت، به مراتب دشوارتر از موفّقيت در آزمايش به وسيله مصيبت است . چه بسا انسان هايى كه در آزمونِ سختى ها ، مقاومت كردند و سربلند و پيروز شدند ؛ امّا در آزمون نعمت و قدرت و رياست ، شكست خوردند . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نيز پيش بينى مى نمود كه مسلمانان صدر اسلام كه در آزمون سختى ها مقاومت كردند و پيروز شدند ، در آزمون نعمت و قدرت، شكست بخورند . از اين رو، در حديثى ، خطاب به آنان فرمود : فَوَ اللّهِ لَا الفَقرَ أخشى عَلَيكُم ، وَ لكِن أخشى عَلَيكُم أن تُبسَطَ عَلَيكُمُ الدُّنيا ، كَما بُسِطَت عَلى مَن كانَ قَبلَكُم ، فَتَنافَسوها كَما تَنافَسوها ، وَ تُهلِكُكُم كَما أهلَكَتهُم . [٢]

[١] كذا في الأصل ، وفي المصدر : الحسن . [٢] كذا في الأصل ، وفي المصدر : الحسن .