جبر و اختيار - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٦٤ - ٣ ايمان و كفر به اختيار انسان تفويض شده است
نامبرده خود مى گويد اصولاً راه اثبات صانع مشاهده افعال انسانى و نيازمندى آنها به فاعل است و چون افعال انسانى از اين نظر كه حادثند، نيازمند به فاعل مى باشند ديگر پديده ها نيز كه مانند افعال انسان حادثند، محتاج به فاعل خواهند بود.[١]
٢. افعال انسان اختصاص به او دارد
قاضى در «شرح الأُصول الخمسة» پس از ذكر يكى از دلايل نظريه خويش چنين مى گويد: تحقق افعال انسانى بر اساس دواعى و خواسته هاى او گواه بر اين است كه افعال انسان اختصاص به او داشته و از جانب او حادث مى گردند.[٢]
٣. ايمان و كفر به اختيار انسان تفويض شده است
نامبرده پس از ذكر اين آيه از قرآن كريم: (فَمَنْ شاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَمَنْ شاءَ فَلْيَكْفُر)(كهف/٢٩) « هر كس مى خواهد ايمان آورده يا كفر ورزد»، به عنوان دليل بر بطلان انديشه «جبر» مى گويد:
«امر ايمان و كفر به انسان و اختيار او تفويض[٣] شده است.
[١] شرح الأُصول الخمسة، ص ٣٤٠. [٢] فوُقُوعهُ بحسبِ الدَّواعى يكشف عن اختصاص الفِعل بنا وحدوثه من جهتنا، «شرح الأُصول الخمسة»، ص ٣٤٥. [٣] فَقَد فُوِّض الأمرُ فى ذلكَ إلى اختيارنا.شرح اصول الخمسة، ص ٣٦٢.