جبر و اختيار
(١)
٥ ص
(٢)
٥ ص
(٣)
فصل نخست سير تاريخى مسأله جبر و اختيار
٩ ص
(٤)
سير تاريخى مسأله جبر و اختيار
١١ ص
(٥)
انديشه جبر و مشركان عصر رسالت
١٣ ص
(٦)
برخى از صحابه و انديشه جبرى گرى
١٤ ص
(٧)
اموى ها و انديشه جبرى گرى
١٥ ص
(٨)
پيش گامان اختيار در صدر اسلام
٢١ ص
(٩)
جبر در عصر تدوين حديث
٢٦ ص
(١٠)
نويسندگان غربى و مسأله جبر در اسلام
٢٨ ص
(١١)
جبر به نام اختيار در قرن چهارم
٢٩ ص
(١٢)
استاد فقيد مصر عبده و نظريه جبر
٣٣ ص
(١٣)
سير جبر در اروپا
٣٥ ص
(١٤)
جايگاه اختيار در عقايد بشر
٣٦ ص
(١٥)
آياتى كه بر اختيار گواهى مى دهند
٣٨ ص
(١٦)
احاديث خاندان رسالت
٣٩ ص
(١٧)
مكتب تفويض يا وانهادگى
٤١ ص
(١٨)
اختيار يا امر بين الأمرين
٤٣ ص
(١٩)
اختيار يا مكتب وجودى ها
٤٣ ص
(٢٠)
مكاتب جبر
٤٤ ص
(٢١)
مكاتب اختيار
٤٥ ص
(٢٢)
فصل دوم توحيد در خالقيت
٤٧ ص
(٢٣)
توحيد در خالقيت
٤٩ ص
(٢٤)
انگيزه هاى جبر در اين دو مكتب
٥٠ ص
(٢٥)
توحيد در خالقيت يا عموميت قدرت خدا
٥٢ ص
(٢٦)
1 راه عقلى
٥٣ ص
(٢٧)
2 راه نقلى
٥٤ ص
(٢٨)
تحليل برهان عقلى اشعرى
٥٨ ص
(٢٩)
با ديگر براهين اشاعره آشنا شويم
٦٠ ص
(٣٠)
دلايل نقلى قائلان به خلق اعمال
٦٤ ص
(٣١)
تحليل آيات حصر خالقيت به خدا
٦٧ ص
(٣٢)
1 آيات حصر خالقيت به خدا
٧٠ ص
(٣٣)
2 آيات مربوط به تأثيرگذارى برخى از پديده هاى طبيعى
٧٠ ص
(٣٤)
3 آيات مربوط به انتساب افعال انسان به او
٧٤ ص
(٣٥)
گروه نخست
٧٥ ص
(٣٦)
گروه دوم
٧٦ ص
(٣٧)
فصل سوم علم پيشين خدا
٨١ ص
(٣٨)
علم پيشين خدا مايه جبرى گرى است
٨٣ ص
(٣٩)
نقد و بررسى
٨٦ ص
(٤٠)
پاسخ اشكال از فقيهى نامدار
٩٢ ص
(٤١)
سخنى از محقق تفتازانى
٩٣ ص
(٤٢)
پاسخ از گفتار او
٩٤ ص
(٤٣)
مبالغه گويى فخر رازى
٩٦ ص
(٤٤)
پاسخى از محقق طوسى
٩٧ ص
(٤٥)
پاسخ سوم از مير سيد شريف
٩٩ ص
(٤٦)
پاسخ
١٠٠ ص
(٤٧)
فصل چهارم اراده پيشين و گسترده خدا
١٠١ ص
(٤٨)
اراده پيشين و گسترده خدا
١٠٣ ص
(٤٩)
اراده گسترده خدا نسبت به همه پديده ها
١٠٥ ص
(٥٠)
دلايل عقلى گستردگى اراده خدا
١٠٦ ص
(٥١)
قرآن و گستردگى اراده خدا
١٠٨ ص
(٥٢)
عموميت اراده خدا از ديدگاه روايات
١١٠ ص
(٥٣)
گستردگى اراده خدا مايه جبر نيست
١١٣ ص
(٥٤)
پاسخهاى ديگرى از اشكال
١١٤ ص
(٥٥)
نقد وارزيابى
١١٥ ص
(٥٦)
اراده گسترده خدا و كارهاى ناروا
١١٩ ص
(٥٧)
استدلال به برخى از آيات قرآن
١٢٠ ص
(٥٨)
پاسخ اشكال
١٢٠ ص
(٥٩)
پاسخ به بيانى ديگر
١٢١ ص
(٦٠)
پاسخ از استدلال به آيات
١٢٢ ص
(٦١)
پاسخ اشكال، از ديدگاه روايات
١٢٢ ص
(٦٢)
فصل پنجم تقدير و سرنوشت
١٢٥ ص
(٦٣)
تقدير و سرنوشت
١٢٧ ص
(٦٤)
تفسير عوامانه از قضاء و قدر
١٢٧ ص
(٦٥)
تفسير قضاء و قدر در مكتب اهل حديث
١٢٨ ص
(٦٦)
نتايج نامطلوب اين تفسير
١٢٩ ص
(٦٧)
عوامل پيدايش اين تفسير نادرست
١٣٠ ص
(٦٨)
معنى صحيح قضاء و قدر
١٣١ ص
(٦٩)
الف قضاء چيست؟
١٣١ ص
(٧٠)
ب قَدَر چيست؟
١٣٢ ص
(٧١)
قضاء و قدر يا قطعيت و ويژگى هر پديده
١٣٣ ص
(٧٢)
مراتب قضاء و قدر
١٣٥ ص
(٧٣)
تقدير و سرنوشت علمى موجودات
١٣٦ ص
(٧٤)
تقدير و سرنوشت عينى موجودات
١٣٧ ص
(٧٥)
تقدير علمى، مايه جبر نيست
١٣٩ ص
(٧٦)
قضاياى علمى و عينى در قرآن
١٤١ ص
(٧٧)
آيات سه گانه قضاء و قدر
١٤٢ ص
(٧٨)
قضاء و قدر در روايات اسلامى
١٤٩ ص
(٧٩)
الف ايمان به قضاء و قدر
١٥٠ ص
(٨٠)
ب گستردگى قضاء و قدر
١٥١ ص
(٨١)
ج تقدير يا اندازه گيرى قبلى موجودات
١٥١ ص
(٨٢)
قضاء و قدر در روايات اهل سنت
١٥٢ ص
(٨٣)
تفسيرى دوم از تقدير قوانين كلّى آفرينش
١٥٧ ص
(٨٤)
سنّت هاى قطعى خدا در زندگى انسان
١٥٧ ص
(٨٥)
خوبى و بدى، و بازتاب آن در زندگى انسان
١٥٨ ص
(٨٦)
1 مؤمنان وامدادهاى قطعى خدا
١٦٠ ص
(٨٧)
2 استكبار در برابر خدا، مايه نابودى است
١٦٢ ص
(٨٨)
3 ناسپاسى و گناه و زوال نعمتها
١٦٤ ص
(٨٩)
4 اتحاد و پراكندگى دو عامل مهم پيروزى و شكست ملتها
١٦٦ ص
(٩٠)
5 شكيبايى بر ناملايمات، شرط صعود به مدارج عالى انسانى
١٦٨ ص
(٩١)
6 آرمان هاى بزرگ در گرو همت والا
١٧٠ ص
(٩٢)
7 حكومت صالحان در زمين
١٧٢ ص
(٩٣)
قانونمندى جامعه و تاريخ
١٧٦ ص
(٩٤)
تفسيرى سوم از قضاء و قدر
١٧٧ ص
(٩٥)
قضا و قدر تشريعى
١٧٧ ص
(٩٦)
قضا و قدر تشريعى در بيان على عليه السَّلام
١٧٨ ص
(٩٧)
سرنوشت حتمى و غير حتمى
١٨٠ ص
(٩٨)
سرنوشت و آزادى انسان
١٨٢ ص
(٩٩)
دگرگونى سرنوشت با كارهاى خوب و بد
١٨٥ ص
(١٠٠)
1 استغفار از گناه و نقش آن در سرنوشت انسان
١٨٥ ص
(١٠١)
تقوا و تأثير آن در سرنوشت انسان
١٨٦ ص
(١٠٢)
نقش دعاء در سرنوشت يونس و قوم او
١٨٩ ص
(١٠٣)
نقش كارهاى خوب و بد در سرنوشت از ديدگاه روايات
١٩٢ ص
(١٠٤)
فصل ششم انواع هدايت ها و ضلالت ها
١٩٧ ص
(١٠٥)
انواع هدايت ها و ضلالت ها
١٩٩ ص
(١٠٦)
الف انواع هدايت در قرآن
٢٠١ ص
(١٠٧)
هدايت تكوينى در سراسر گيتى
٢٠٢ ص
(١٠٨)
1 بُعد فيزيكى و جسمانى هدايت
٢٠٢ ص
(١٠٩)
2 هدايت فطرى همه انسانها
٢٠٣ ص
(١١٠)
3 هدايت تشريعى
٢٠٥ ص
(١١١)
4 هدايت ويژه تكوينى
٢٠٩ ص
(١١٢)
هدايت تكوينى ويژه پيامبران
٢٠٩ ص
(١١٣)
هدايت تكوينى ويژه مؤمنان
٢١٢ ص
(١١٤)
مقصود از اين هدايت ويژه چيست؟
٢١٤ ص
(١١٥)
1 شرح صدر
٢١٤ ص
(١١٦)
2 زندگى پاكيزه (حياة طيبة)
٢١٥ ص
(١١٧)
3 روح و نور الهى
٢١٥ ص
(١١٨)
4 نرمش و آرامش جسم و جان
٢١٦ ص
(١١٩)
فصل هفتم عوامل هدايت و ضلالت
٢١٩ ص
(١٢٠)
عوامل هدايت و ضلالت
٢٢١ ص
(١٢١)
عوامل هدايت
٢٢٢ ص
(١٢٢)
1 ايمان و اعتصام به خدا
٢٢٢ ص
(١٢٣)
2 ايمان و عمل صالح
٢٢٣ ص
(١٢٤)
3 پيروى از رضاى خدا
٢٢٤ ص
(١٢٥)
4 مجاهده در راه خدا
٢٢٥ ص
(١٢٦)
5 انابه و تضرع به سوى خدا
٢٢٥ ص
(١٢٧)
گمراهان و عوامل گمراهى آنان
٢٢٨ ص
(١٢٨)
1 پيوند دوستى با دشمنان خدا
٢٢٨ ص
(١٢٩)
2 شرك به خدا
٢٣٠ ص
(١٣٠)
3 عصيان و نافرمانى خدا و پيامبرصلَّى اللّه عليه و آله و سلَّم
٢٣٠ ص
(١٣١)
4 بدعت گذارى در دين
٢٣١ ص
(١٣٢)
5 پيروى از سردمداران تباهى و استكبار
٢٣١ ص
(١٣٣)
6 محاسبات و معادلات بى اساس
٢٣٢ ص
(١٣٤)
7 دلبستگى به زندگى مادى
٢٣٣ ص
(١٣٥)
8 كتمان حقايق
٢٣٤ ص
(١٣٦)
9 نفاق و دورويى
٢٣٥ ص
(١٣٧)
10 هم نشينى و رفاقت با افراد ناشايسته
٢٣٦ ص
(١٣٨)
فصل هشتم هدايت هاى و ضلالت هاى الهى و آزادى انسان
٢٣٧ ص
(١٣٩)
هدايت ها و ضلالت هاى الهى و آزادى انسان
٢٣٩ ص
(١٤٠)
تحليل و تفسير آياتى چند
٢٤١ ص
(١٤١)
تحليل آيه نخست(نساء/88)
٢٤٢ ص
(١٤٢)
تحليل آيه دوم (اسراء/97)
٢٤٣ ص
(١٤٣)
تحليل آيه سوم(ابراهيم/4)
٢٤٤ ص
(١٤٤)
بررسى آيات ديگر
٢٤٦ ص
(١٤٥)
هماهنگى آغاز و انجام آفرينش انسان از نظر هدايت و ضلالت
٢٤٧ ص
(١٤٦)
بررسى و تفسير
٢٤٨ ص
(١٤٧)
دستور به عدالت و پاكى در آيه، دليل بر آزادى انسان است
٢٥٠ ص
(١٤٨)
ايمان و نيكوكارى جز با خواست خدا تحقق نمى يابد
٢٥١ ص
(١٤٩)
بررسى و تفسير آيات
٢٥٣ ص
(١٥٠)
بررسى دومين مطلب
٢٥٤ ص
(١٥١)
اسناد ضلالت انسان به خدا
٢٥٧ ص
(١٥٢)
سخنى از راغب اصفهاني
٢٥٩ ص
(١٥٣)
گفتارى از علاّمه طبرسى
٢٥٩ ص
(١٥٤)
الف سخت گيرى در امتحان
٢٦٠ ص
(١٥٥)
ب به خودواگذارى انسان و باز نداشتن او از گناه
٢٦١ ص
(١٥٦)
3 حكم به گمراهى گمراهان
٢٦٢ ص
(١٥٧)
4 عذاب نمودن و كيفر دادن
٢٦٣ ص
(١٥٨)
خدا يگانه مؤثر حقيقى است
٢٦٣ ص
(١٥٩)
فصل نهم گريزگاهى به نام كسب
٢٦٥ ص
(١٦٠)
گريزگاهى به نام كسب
٢٦٧ ص
(١٦١)
مراحل تاريخى نظريه كسب
٢٦٨ ص
(١٦٢)
واقعيت كسب از ديدگاه صاحب مكتب
٢٦٩ ص
(١٦٣)
نظريه باقلانى عناوين افعال مربوط به انسان است
٢٧١ ص
(١٦٤)
ارزيابى سخن باقلانى
٢٧٢ ص
(١٦٥)
نظر غزالى قدرت انسان همراه با فعل است نه مؤثرّ
٢٧٣ ص
(١٦٦)
نقد كلام غزالى
٢٧٤ ص
(١٦٧)
نظريه تفتازانى كسب، آهنگ فعل است نه ايجاد
٢٧٦ ص
(١٦٨)
تنها عزم انسان مخلوق قدرت است
٢٧٨ ص
(١٦٩)
قدرت خدا مانع از تأثير قدرت بنده است
٢٨٠ ص
(١٧٠)
كسب نظريه اى سراپا ابهام
٢٨٢ ص
(١٧١)
كسب اشعرى و نظريه مالبراش فرانسوى
٢٨٣ ص
(١٧٢)
نظريه امام الحرمين فعل، معلول دو قدرت طولى است
٢٨٥ ص
(١٧٣)
نظريه محمد عبده
٢٨٨ ص
(١٧٤)
فصل دهم علل سه گانه جبرى گرى فلسفى
٢٩١ ص
(١٧٥)
تفسير جبر فلسفى
٢٩٣ ص
(١٧٦)
جبر فلسفى وعوامل آن
٢٩٣ ص
(١٧٧)
اراده انسان، مسبوق به اراده پيشين نيست
٢٩٥ ص
(١٧٨)
تحليل و نقد اين برهان
٢٩٦ ص
(١٧٩)
تحليل استدلال
٢٩٧ ص
(١٨٠)
معطى كمال، فاقد آن نخواهد بود
٣٠١ ص
(١٨١)
سخنى از برگسون
٣٠٣ ص
(١٨٢)
پاسخ صدرالمتألهين به اشكال
٣٠٣ ص
(١٨٣)
توضيح دو پاسخ صدر المتألهين
٣٠٤ ص
(١٨٤)
نقد پاسخ دوم
٣٠٥ ص
(١٨٥)
اراده انسان به اراده ازلى خدا منتهى مى گردد
٣٠٧ ص
(١٨٦)
نقد و ارزيابى
٣٠٨ ص
(١٨٧)
جبر علّى و معلولى و آزادى انسان
٣١١ ص
(١٨٨)
نقد و بررسى اين دليل
٣١٢ ص
(١٨٩)
ضرورت افعال، معلول اراده انسان است نه مانع آن
٣١٢ ص
(١٩٠)
پاسخهاى ديگر
٣١٤ ص
(١٩١)
انسان به تنهايى علت تامه فعل نيست
٣١٤ ص
(١٩٢)
ارزيابى و نقد
٣١٥ ص
(١٩٣)
انكار جبر علّى و معلولى
٣١٦ ص
(١٩٤)
الف ماهيت و منشأ اختيار
٣١٦ ص
(١٩٥)
نقد و بررسى
٣١٧ ص
(١٩٦)
آزادى معنوى يا اخلاقى و آزادى فلسفى
٣١٧ ص
(١٩٧)
ب يقين يا ظن به هدف و آزادى
٣١٩ ص
(١٩٨)
بررسى و تحقيق
٣٢٠ ص
(١٩٩)
ج انتخاب «من» مشروط به ضرورت يكى از دو طرف نيست
٣٢٠ ص
(٢٠٠)
ارزيابى و نقد
٣٢١ ص
(٢٠١)
د ضرورت عليت در برابر مقاومت روحى خنثى مى گردد
٣٢٣ ص
(٢٠٢)
نقد و بررسى
٣٢٣ ص
(٢٠٣)
هـ اراده، علت تامه فعل نيست
٣٢٥ ص
(٢٠٤)
نقد و بررسى
٣٢٦ ص
(٢٠٥)
و كارهاى اختيارى نيازمند به فاعل است نه علت
٣٢٧ ص
(٢٠٦)
تحقيق و بررسى
٣٢٨ ص
(٢٠٧)
فصل يازدهم مثلث شخصيّت يا عوامل سازنده شخصيت
٣٣١ ص
(٢٠٨)
جبر فلسفى اجتماعى
٣٣٣ ص
(٢٠٩)
مثلث شخصيت، سازنده سرنوشت است
٣٣٣ ص
(٢١٠)
1 قانون وراثت
٣٣٣ ص
(٢١١)
نقش وراثت در شخصيت انسان
٣٣٤ ص
(٢١٢)
2 تعليم و تربيت
٣٣٧ ص
(٢١٣)
3 شرايط محيط زندگى
٣٣٧ ص
(٢١٤)
پايه تأثير شراط حاكم بر زندگى
٣٣٩ ص
(٢١٥)
جبر فلسفى اقتصادى
٣٤١ ص
(٢١٦)
نقد و ارزيابى
٣٤٤ ص
(٢١٧)
پى آمدهاى اجتماعى جبر تاريخ
٣٤٤ ص
(٢١٨)
1 نقش غرايز در حركت تاريخ
٣٤٦ ص
(٢١٩)
2 ابعاد چهارگانه روح انسان و حركت هاى تاريخى
٣٤٧ ص
(٢٢٠)
شخصيت هاى آفرينشگر تاريخ
٣٥٠ ص
(٢٢١)
داورى در يك نزاع ديرينه
٣٥٢ ص
(٢٢٢)
حريت وآزادى انسان
٣٥٤ ص
(٢٢٣)
فصل دوازهم تفويض يا وانهادگى انسان
٣٥٧ ص
(٢٢٤)
تفويض يا وانهادگى انسان
٣٥٩ ص
(٢٢٥)
متكلمان معتزلى و انديشه تفويض
٣٦٠ ص
(٢٢٦)
1 ملاك نيازمندى به فاعل، حدوث است
٣٦٢ ص
(٢٢٧)
2 افعال انسان اختصاص به او دارد
٣٦٤ ص
(٢٢٨)
3 ايمان و كفر به اختيار انسان تفويض شده است
٣٦٤ ص
(٢٢٩)
4 خدا خالق افعال انسان نيست
٣٦٥ ص
(٢٣٠)
2 انگيزه گرايش به مكتب تفويض
٣٦٦ ص
(٢٣١)
روايات اهل بيت و انگيزه گرايش به تفويض
٣٦٨ ص
(٢٣٢)
دلايل مفوضه
٣٧٠ ص
(٢٣٣)
دلايل عقلى نظريه تفويض
٣٧٠ ص
(٢٣٤)
1 كارهاى انسان وابسته به خواست واراده او است
٣٧٠ ص
(٢٣٥)
نقد و بررسى برهان
٣٧١ ص
(٢٣٦)
2 تكاليف شرعى و مسئوليت انسان
٣٧٢ ص
(٢٣٧)
3 ستايش و نكوهش انسان بر كارهاى او
٣٧٢ ص
(٢٣٨)
بررسى هر دو برهان
٣٧٣ ص
(٢٣٩)
4 نقش قدرت در كارهاى انسان
٣٧٤ ص
(٢٤٠)
دلايل ديگر و پاسخ آنها
٣٧٥ ص
(٢٤١)
استدلال به آيات قرآن
٣٧٧ ص
(٢٤٢)
تحليل آيات ياد شده
٣٧٨ ص
(٢٤٣)
آيات ديگر
٣٨١ ص
(٢٤٤)
بررسى اين آيات
٣٨٢ ص
(٢٤٥)
تفويض نظريه اى بى پايه و نادرست
٣٨٢ ص
(٢٤٦)
1 ناسازگارى تفويض با اصل توحيد در خالقيت
٣٨٢ ص
(٢٤٧)
3 تفويض نااستوارتر از دوگانه پرستى است
٣٨٥ ص
(٢٤٨)
ملاك نيازمندى فعل به فاعل، امكان است
٣٨٦ ص
(٢٤٩)
فصل سيزدهم اگزيستانسياليسم و آزادى انسان
٣٩١ ص
(٢٥٠)
چهره هاى سرشناس اگزيستانسياليسم
٣٩٤ ص
(٢٥١)
مراحل سه گانه حيات انسان
٣٩٥ ص
(٢٥٢)
الف مرحله جمال شناسى
٣٩٦ ص
(٢٥٣)
ب مرحله اخلاقى يا كردارى
٣٩٦ ص
(٢٥٤)
ج مرحله مذهبى
٣٩٦ ص
(٢٥٥)
حقيقت و هستى انسان
٣٩٦ ص
(٢٥٦)
ژان پل سارتر
٣٩٧ ص
(٢٥٧)
تعريف آزادى و ماهيت انسان
٣٩٨ ص
(٢٥٨)
ارزشهاى اخلاقى و مسئوليت انسان
٣٩٩ ص
(٢٥٩)
انسان در مكتب وجودى ها
٤٠٠ ص
(٢٦٠)
مقصود از تقدّم وجود بر ماهيت چيست؟
٤٠١ ص
(٢٦١)
ماهيت انسان در پرتو عمل پديد مى آيد
٤٠٣ ص
(٢٦٢)
حدود آزادى
٤٠٥ ص
(٢٦٣)
انسان و مسئوليت
٤٠٧ ص
(٢٦٤)
تقدم وجود بر ماهيت و آزادى
٤٠٨ ص
(٢٦٥)
فصل چهاردهم نه جبر و نه تفويض، راهى سوم ميان آن دو
٤٠٩ ص
(٢٦٦)
راهى ميان جبر و تفويض
٤١١ ص
(٢٦٧)
امر بين امرين در روايات
٤١٢ ص
(٢٦٨)
الف گسترده تر از مابين آسمان و زمين
٤١٢ ص
(٢٦٩)
ب نظره اى لطيف و عالمانه
٤١٤ ص
(٢٧٠)
ج توانايى انسان بر انجام كارها
٤١٤ ص
(٢٧١)
د راه فعل و ترك گشوده است
٤١٤ ص
(٢٧٢)
هـ بيان مطلب در قالب مثال
٤١٥ ص
(٢٧٣)
1 مبادى اختيارى و غير اختيارى افعال
٤١٧ ص
(٢٧٤)
ارزيابى
٤١٨ ص
(٢٧٥)
2 هدايت ها و توفيقات الهى
٤١٨ ص
(٢٧٦)
نقد و بررسى
٤١٩ ص
(٢٧٧)
3 فاعل قريب و فاعل بعيد
٤٢٠ ص
(٢٧٨)
بررسى و تحقيق
٤٢٤ ص
(٢٧٩)
4 ترتب و تفرع ايجاد بر وجود
٤٢٥ ص
(٢٨٠)
مطالعه كتاب نفس
٤٢٨ ص
(٢٨١)
تحقيق و تكميل
٤٣٠ ص
(٢٨٢)
1 وجود، اصيل و مجعول است
٤٣٠ ص
(٢٨٣)
2 هستى ممكن عين ربط و فقر است
٤٣١ ص
(٢٨٤)
3 ايجاد متفرع بر وجود است
٤٣١ ص
(٢٨٥)
فهرست منابع و مآخذ
٤٣٣ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص

جبر و اختيار - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٦٩ - ٥ شكيبايى بر ناملايمات، شرط صعود به مدارج عالى انسانى

نوميدانه) به درگاه خدا روى آوردند و گفتند: كِى وعده پيروزى خدا فرا مى رسد؟ از طرف خدا پاسخى اميدبخش آمد كه آگاه باشيد، يارى خدا نزديك است».

٢. بدون شك ما شما را با مشكلات و شدايدى چون گرسنگى و ترس و كمى در مال و جان و بهره ها و سودها مى آزماييم و به صابران و آنان كه هرگاه با پيش آمد سخت و ناگوارى روبرو گردند مى گويند ما از جانب خدا آمده و به سوى او باز مى گرديم، بشارت ده كه درود و رحمت خاص خداوند بر آنان است و آنان به راستى از هدايت يافتگانند.[١]

٣. در كتاب كافى[٢] بابى به شدايد و ناگوارى هايى كه در دنيا بر مؤمنان روى مى آورد، اختصاص داده شده است كه ما برخى از مضامين اين احاديث را يادآور مى شويم:

الف: گرفتارى ها و شدايد در زندگى دنيوىِ پيامبران و جانشينان و پيروان آنان، به ترتيب از ديگران بيشتر است.[٣]

ب: ابتلاء و مصايب مؤمن به اندازه ايمان و نيكوكارى او است، هر كس ايمانش استوارتر و كارهايش نيكوتر باشد، با شدايد بيشترى روبرو مى شود.[٤]

ج: خدا هر قومى را كه بيشتر دوست دارد شدايد و ناگوارى هاى بيشترى براى آنان پيش مى آورد.[٥]


[١] (وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَىء مِنَ الْخَوفِ وَالْجُوعِ...)(بقره/١٥٥). [٢] اصول كافى، ج٢، ص ٢٥٢. [٣] أشَدُّ النّاس بَلاءً الأنبياء، ثُمّ الأوصياء ثُمَّ الأماثِلُ فالأماثِلُ. [٤] إنّما يُبْتَلى المُؤْمِنُ فِى الدُّنيا عَلى قَدْرِ دينِهِ. [٥] ما أحبَّ اللّهُ قَوماً إِلاّ ابتلاهم إِنَّ اللّه تبارك و تعالى إِذا أَحبَّ عَبْداً غَتَّهُ بِالبَلاء غَتّاً....