جبر و اختيار - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٦٦ - ٤ اتحاد و پراكندگى دو عامل مهم پيروزى و شكست ملتها

رهبران الهى[١]، رهايى از حكومت هاى جائر و امدادهاى غيبى[٢]، از نعمت هاى بزرگ خدا بر مؤمنان قلمداد مى گردد.[٣]

٤. اتحاد و پراكندگى دو عامل مهم پيروزى و شكست ملتها

قرآن مجيد به اين اصل كلّى آفرينش در آيه ياد شده در زير تصريح مى كند و مى فرمايد:

(وَأَطِيعُوا اللّهَ وَرَسُولَهُ وَلا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ ريحُكُمْ...)(انفال/٤٦).

«پيرو فرمان خدا و رسولش باشيد و راه اختلاف و تنازع پيش نگيريد، چون در اثر تفرقه از هم پاشيده و قدرت و عظمت شما نابود خواهد شد».

در اين زمينه در نهج البلاغه، مطالب بسيار ارزنده و روشنگرى مطرح گرديده است كه نمونه هايى را بازگو مى كنيم:

در خطبه قاصعه به تفصيل درباره تاريخ امتهاى گذشته سخن گفته و عوامل موفقيت و تعالى و شكست و انحطاط آنان را بيان كرده است، و در قسمت٤٤ از آن خطبه چنين آمده است:

«در تاريخ گذشته مؤمنان بينديشيد، ببينيد آنگاه كه اجتماعاتِ آنان به هم پيوسته، و خواسته ها هم آهنگ، و قلب ها آرام و يكسان، و دست ها و

---

[١] (اَلْيَومَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتى)(مائده/٣); (وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعْمَهُ ظاهِرَةً وَباطِنَة)(لقمان/٢٠). امام كاظم(عليه السلام) فرمودند: منظور از نعمت ظاهر، امام ظاهر، ومقصود از نعمت باطنى، امام غائب است. تفسير برهان، ج٣، ص ٢٧٧. [٢] ابراهيم/٦. [٣] احزاب/٩; مائده/١١.