جبر و اختيار - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١١١ - عموميت اراده خدا از ديدگاه روايات

١. از آنجا كه انديشه محدوديت اراده خدا و بيرون بودن كارهاى اختيارى انسان (خوب يا بد) از قلمرو اراده الهى، به معناى محدود كردن قدرت و سلطنت خدا در نظام هستى است رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم) در رد اين انديشه مى فرمايد:

«مَنْ زََعَمَ أَنَّ الْخَيْرَ وَالشَّرّ بِغَيْرِ مَشْيئَة اللّهِ فَقَدْ أَخْرَجَ اللّهَ مِنْ سُلْطانِهِ).[١]

«آن كس كه مى انديشد كه خير و شر(چه در مورد كارهاى اختيار انسان و چه در موارد ديگر) بدون خواست و مشيت خدا تحقق مى يابد پس خدا را از قدرت نامحدود و حكمرانى مطلق بيرون كرده است».

٢. در حديث ديگرى امام صادق نادرستى انديشه كسانى كه كارهاى ارادى انسان را از قلمرو اراده خدا بيرون مى دانند، چنين بيان كرده اند:

«وَاللّهُ أَعَزُّ مِنْ أَنْ يَكُونَ في سُلْطانِهِ ما لا يُريدُ».[٢]

«خداوند عزيزتر و تواناتر از آن است كه در قلمرو حكمرانى (نامحدود) او چيزى كه اراده او به آن تعلق نگرفته است صورت پذيرد».

٣.در حديث قدسى چنين روايت شده است:

«يا ابن آدم بمشييتى كنتَ أنتَ الّذي تشاءُ لنفسِك ما تَشاء، و بارادتي كنتَ أنتَ الّذي تريد لنفسك ما تُريد...».[٣]

«اى انسان به مشيت و اراده من كارهاى مورد خواست خود را اراده مى كنى».

٤. امام باقر(عليه السلام) فرمودند: