جبر و اختيار - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٤٤ - آيات سه گانه قضاء و قدر

مى بخشد.

٢. (قُلْ لَنْ يُصيبَنا إِلاّ ما كَتَبَ اللّهُ لَنا هُوَ مَوْلينا وَعَلَى اللّهِ فَلْيَتَوكِّلِ الْمُؤْمِنُونَ) (توبه/٥١).

«بگو اى رسول گرامى جز آنچه خدا بر ما نوشته است به ما نخواهد رسيد، او ولى و سرپرست ما است و مؤمنان بايد بر خدا توكّل كنند».

آگاهى از مفاد آيه، بستگى دارد به اين كه از آيه قبل كه طرز تفكّر منافقان را بازگو مى كند، آگاه گرديم و آيه مورد بحث در حقيقت پاسخ از آن طرز تفكر است.

منافقان عصر رسول خدا در مورد حوادث تلخ و شيرين جنگ با دشمنان اسلام، چنين مى انديشيدند:

(إِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَإِنْ تُصِبْكَ مُصيبَةٌ يَقُولُوا قَدْ أَخَذْنا أَمْرنا مِنْ قَبْلُ وَيَتَوَلَّوا وَهُمْ فَرِحُونَ) (توبه/٥٠).

«اگر رويداد خوبى به تو روى آورد بر آنان ناگوار مى آيد و اگر (در جهاد) حادثه ناگوارى براى تو رخ دهد(خوشحال مى شوند و) مى گويند ما راه خود (احتياط) را برگزيديم (و جنگ نرفتيم) و با شادمانى از مؤمنان روى برمى گردانند».

گروه منافق مى انديشيدند كه آنان مى توانند هر نوع حادثه بد و ناگوارى را از خود دفع كنند و مى گفتند كه ما احتياط را از دست نداده و به جنگ نرفتيم و به اين جهت از حوادث ناگوار مصون مانديم.

خدا در پاسخ آنان مى گويد:

انسان با قدرت محدود خود، ناتوان تر از آن است كه در تحصيل حوادث