جبر و اختيار - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٧٩ - تحليل آيات ياد شده
آفريدگارى كه آسمانهايى هفت گانه را طبقه طبقه آفريد، در آفرينش خداى مهربان تفاوت و ناهماهنگى نخواهى يافت، پس بار ديگر نگاه كن، آيا هيچ نشانه اى از فطور و سستى در نظام هستى خواهى ديد؟
سپس چندين بار چشمان خود را به سوى پديده هاى هستى بگشاى آنگاه چشمانت خسته خواهند شد و هيچ نشانه هاى از فطور و سستى در عالم هستى نخواهى ديد.[١]
خدايى كه آسمان ها و زمين و آنچه ما بين آنها است را در شش روز آفريد، سپس بر عرش استيلاء يافت جز او براى شما سرپرست و شفيعى نيست، آيا يادآور نمى شويد؟
كار آفرينش را از آسمان به سوى زمين تدبير مى كند، آنگاه هستى و آفرينش در روزى كه معادل هزار است به سوى او باز مى گردد او داناى نهان و آشكار و عزيز و مهربان است.
آفريدگارى كه هر پديده اى را كه آفريد، نيكو آفريد و انسان را از گل آفريد، و نژاد او را از سلاله و چكيده آبى پست قرار داد، سپس او را بياراست و از روح خود در او دميد و گوش و چشم و دل به او داد.[٢]
روزى كه در صور دميده مى شود، پس همه آنچه در آسمان ها و زمين مى باشند فزع و بى تابى مى كنند مگر آن كسى كه خدا آرامش او را بخواهد و همه سرافكنده نزد او مى آيند، كوها را مى بينى و گمان مى كنى كه آنها ثابت و بى حركتند، در حالى كه چون ابر در حركت مى باشند. اين آفرينش خداوندى است كه هر چيزى را بر اساس «اتقان» آفريده
[١] آيات ١تا ٤ سوره ملك. [٢] سجده /٤ـ٩.