نكته‌ها و پيام‌ها ١- فرار از جهاد و ترك آن موجب ذلّت و خوارى انسان مى‌شود.
ممكن است كسى گمان كند فرار از جنگ و جهاد يا نرفتن به جبهه موجب حفظ و سلامتى او مى‌گردد، در حالى كه بينش اسلامى بر خلاف آن نظر دارد، و قرآن در آيات فراوانى به تقدير اجل و سرنوشت انسان اشاره كرده است. از اين رو على عليه السلام هرگاه قصد جهاد در جنگ با دشمن را مى‌كرد پس از تهليل و تكبير مى‌فرمود:
«اىَّ يَوْمَىْ مِنَ الْمَوْتِ افِرُّ- يَوْمَ لَمْ يُقْدَرْ امْ يَوْمَ قُدِرَ.» «١» در كدام يك از دو روز از مرگ فرار كنم: روزى كه مقدّر نشده يا روزى كه مقدّر شده است؟
٢- ذلّت فرار و ترك جهاد يكى از تبعات طبيعى آن است كه گريبان گير ملتى ترسو و بزدل مى‌شود به همين جهت رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد:
«فَمَنْ تَرَكَ الْجِهادَ الْبَسَهُ اللَّهُ ذُلًّا فى‌ نَفْسِهِ وَ فَقْراً فى‌ مَعيشَتِهِ وَ مَحقاً فى‌ دينِهِ» «٢» كسى كه جهاد را ترك كند خداوند لباس ذلت بر تنش پوشانده و در زندگى دچار فقر و تنگدستى مى‌گردد، و در دين دچار گمراهى مى‌شود.
٣- كسانى كه از رفتن به جهاد وحشت دارند و بيم آن را دارند كه شركتشان در جهاد بيشتر موجب تضعيف روحيه مجاهدان شود حداقل تكليفشان اين است كه مردان مجاهد را از نظر مالى تأمين نمايند، چنان كه رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد: