از آنكه در خارج و با ابزار مادّى صورت گيرد در قلب و ذهن آدمى صورت مى‌گيرد. و رضايت قلبى و سكوت در برابر كار زشت، مرحله اوّل از انجام كار است و مرحله دوم آن تحقق وجودى و شكل برون ذاتى كار است. پس رضايت دادن به كار بد و زبان به اعتراض نگشودن، در واقع نوعى همفكرى و همكارى با عمل و انجام دهنده مستقيم آن است. «١» و چنين كسى شريك جرم است و در مجازات هم مشمول حكم الهى است. حضرت در گفتار ديگرى در اين باره، نمونه‌اى از قرآن مى‌آورد كه خداوند همه قوم صالح را تنبيه كرده از آنان به خاطر پى كردن شترحضرت صالح انتقام گرفت. در حالى كه تنها يك نفر آن را پى كرده بود. ولى از آن‌جا كه همه افراد رضايت قلبى از اين عمل وى داشتند خداوند هم، همه را مشمول عذاب دنيوى خود كرد تا مجازات شوند: «٢» «فَكَذَّبُوهُ فَعَقَروُها فَدَمْدَمَ عَلَيْهم رَبُّهُمْ بِذَنْبِهِمْ فَسَوَّاها وَ لا يخافُ عُقْباها. «٣» ٢- نبايد تصور شود كه پس چه فرق است بين كسى كه عملى را به مباشرت انجام مى‌دهد و كسى كه به آن عمل راضى است؟! هرگز آن‌ها در مواجهه با عذاب الهى، يكسان نيستند چرا كه مباشر دو گناه مرتكب مى‌شود يكى وجود ذهنى و رضايت باطنى بر عمل خود، و ديگرى، اقدام عملى.
٣- منفعت جويان و مصلحت انديشان، همواره مى‌كوشند در برابر