دين پژوهى - ابراهیم زاده، عبدالله - الصفحة ٤٤
راز اين كه قرآن كريم خود را «مهيمن» (: حافظ و نگهبان و سيطره دارنده) ساير كتب آسمانى خوانده است، در همين نكته نهفته است كه بيان شد. «١» از مطالب بالا چند چيز روشن شد: نخست اين كه دين حق، يكى بيش نيست و آن نيز «اسلام» است كه با ويژگىهاى ممتاز و جامعيتى كه دارد، به عنوان دين خاتم، جاويد و جهانى مطرح مىباشد. از اين رو، پيروان اديان ديگر و ساير مردم دنيا بايد به اين دين روى آورند و تنها دستورالعملها و برنامههاى آن را به كار بندند تا به رستگارى و سعادت و كمال مطلوب، نايل آيند.
دوم اين كه، هيچ ترديدى نيست كه اديان الهى در ظرف تحققشان همگى بر حق بودهاند و تنها در نُسك و شرايع- به تناسب نياز انسانها در دورانهاى مختلف- تفاوتهاى دانستهاند.
گرچه متأسفانه بررسىها نشان مىدهد. كه به جز آيين جاويد و جهانى اسلام، ساير اديان رفته رفته دچار تحريف و انحراف شده و آنچه امروز از آنها باقى مانده است تنها پوسته ظاهرى با محتواى تحريف شدهاى بيش نيست، كه قرآن كريم آنها را باطل اعلام كرده، و تنها دين اسلام را بر حق دانسته، و بر لزوم پيروى از آن تأكيد ورزيده است. «٢» وحدت صراط مستقيم به موازات وجود وحدت حقيقى و توحيد خالص در نظام تكوين و خالق هستى، و نيز وحدت جوهره اديان و مكاتب الهى در ظرف تحققشان، به ناچار شاهراه هدايت و «صراط مستقيم» هم يكى بيش نيست، و آن نيز تسليم و انقياد در برابر ذات پاك خداوندى است، كه توسط همه پيامبران الهى تبليغ و تبيين شده است. چنان كه قرآن در سوره حمد بر آن تصريح و تأكيد ورزيده است:
اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقيمَ صِراطَ الَّذينَ انْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَاالضَّالّينَ (حمد: ٦- ٧)
ما را به راه راست هدايت كن، راه كسانى (پيامبران) كه آنان را مشمول نعمت خود ساختى؛ نه كسانى كه بر آنان غضب كردهاى؛ و نه گمراهان.