دين پژوهى

دين پژوهى - ابراهیم زاده، عبدالله - الصفحة ١٣٤

و بدى نيز گفته‌اند: خوبى آن است كه به سير صعودى تكامل انسان كمك كند و او را از حيوانيت به سوى آزادگى هدايت نمايد؛ و بدى آن است كه با تكامل انسان مخالف باشد و او را به طرف حيوانيت بكشاند. «١» همچنين دانشمندان اسلامى در تعريف اخلاق اسلامى آورده‌اند:
«احكامى كه براى تحصيل شايستگيها و تهذيب نفس و تصفيه درون مقرر شده است، اكثر اين احكام به جهت فطرى بودن و عموميت شايستگيها و ارزش‌ها براى همه مردم، امضايى است نه تأسيسى.» «٢» بنابر اين، با توجه به اين كه احكام و دستورات دينى- اسلامى آن چنان گسترده و فراگير است كه در برگيرنده همه شئون زندگى مادى و معنوى و تبيين كننده همه نوع رابطه انسان با خود، با انسان‌هاى ديگر و با خداى خويش بوده، انجام آن به انگيزه اطاعت اوامر الهى و كسب رضاى او، موجب تزكيه نفس، تكامل روح، قرب الهى و نيل به رستگارى ابدى مى‌شود؛ و در پرتو احكام الهى، زندگى دنيوى انسان نيز سامان و نظم و انسجام معقول و منطقى مى‌يابد و موجب بسط عدالت اجتماعى، تحكيم روابط حسنه، دوستى‌ها و آسايش خاطر و رفاه زندگى مى‌شود، مى‌توان گفت كه به رغم نظر نويسنده، همه احكام اسلامى داراى بار ارزشى و قداست معنوى بوده و جزو فضايل اخلاقى، تعالى بخش و كمال آور به حساب مى‌آيند.
گواه بر آن، روايات بى شمار پيشوايان معصوم (ع) است كه در آنها كارهايى از قبيل غذا خوراندن به ديگران در فضيلت با حسن خُلق برابر اعلام داشته شده «٣»، و حتى در سخن رسول اكرم (ص)، «كسب حلال» كه به ظاهر صد درصد عمل دنيوى و مربوط و مرتبط به‌