دين پژوهى

دين پژوهى - ابراهیم زاده، عبدالله - الصفحة ١٣٢

ذاتاً غير دينى است ... و عقل هم مستقل از شرع، حسن و قبح ذاتى افعال را درك مى‌كند!» «١» اينك كه روشن شد اخلاق دينى با آن مفهوم فراگير و مطلقش هرگز نمى‌تواند صرف آداب زندگى باشد، ببينيم اساساً اخلاق دينى چيست و چگونه ارزش‌هاى اخلاقى، اصيل و جاودانه‌اند؟
اخلاق و جاودانگى‌ ارزش‌هاى اخلاقى در دين اسلام از اهميت بسيار بالايى برخوردارند، چرا كه اسلام مى‌خواهد انسان را از طريق تزكيه نفس و خودسازى به كمالات روحى و مقامات عالى انسانى و در نهايت به مقام قرب الهى برساند. اسلام تنها راه وصول به اين هدف بسيار عالى و مقدس را تخلق به اخلاق پسنديده يا مكارم اخلاقى و ترك اخلاق ناپسند يا رذائل اخلاقى مى‌داند. چه اين كه فساد اخلاقى و آلودگى به رذائل اخلاقى را عامل بدبختى و شقاوت حقيقى مى‌شمارد.
بر همين اساس، خداوند در سوره شمس پس از يازده سوگند پى در پى به پديده‌هاى مهم نظام هستى و به حقيقت انسان (: روح و روان)، اعلام داشته كه هر كس به تزكيه نفس خويش از پليدى‌هاى اخلاقى در انديشه و عمل بپردازد و خود را پاك سازد، رستگار خواهد شد و هر كس كه به رذائل اخلاقى، آلوده گردد، زيانكار است. «٢» چنان كه رسول گرامى اسلام (ص) نيز هدف بعثت خود را چنين بيان فرموده است:
انمَّا بُعِثْتُ لِاتَمِّمَ مَكَارِمَ الْاخْلاقِ. «٣» من براى تيمم و تكميل مكارم (و محاسن) اخلاق برانگيخته شدم.
اينك بايد ديد مراد از اخلاق مورد نظر اسلام چيست كه اين قدر اهميت دارد؟