دين پژوهى

دين پژوهى - ابراهیم زاده، عبدالله - الصفحة ٢٠

معناى مكتب است.
٥- دين، عبارت است از اصول علمى و سنن و قوانين عملى كه برگزيدن و عمل به آنها، تضمين كننده سعادت حقيقى انسان است. «١» اين دو تعريف، ناظر به دين حق در مرتبه كمالش مى‌باشد كه بر پايه خداشناسى و انسان‌شناسى واقع بينانه استوار است.
ب- تعاريف انديشمندان غير مسلمان‌ انديشمندان غربى و متكلمان مسيحى نيز تعريف‌هاى متنوعى بر حسب نوع نگرش و ديدگاه‌هاى خود از دين ارائه داده‌اند. برخى در تعريف از دين به جنبه معرفت‌شناسى دين پرداخته، برخى به جنبه اعتقادى و باورمندى دين توجه كرده‌اند، عده‌اى بر جنبه كاربردى و عملى دين تكيه كرده، عده‌اى ديگر از بعد جامعه شناسانه، روان شناسانه و مانند آن به تعريف دين پرداخته‌اند.
در اينجا به جهت اختصار به بعضى از اين گونه تعريف‌ها اشاره مى‌كنيم:
١- تعريف دين از جنبه معرفت شناسانه؛ مثل اينكه بگوييم: دين، يك قوه يا تمايل فكرى است كه مستقل- از حس و عقل- بشر را قادر مى‌سازد كه بى‌نهايت را تحت اسامى و اشكال گوناگون درك نمايد. «٢» يا بگوييم: دين يعنى علم حضورى به اتحاد با عالم «٣»، يا شناخت يك موجود فوق بشرى كه داراى قدرت مطلقه است. «٤» ٢- تعريف دين از جنبه اعتقادى؛ مثل اينكه بگوييم: دين فقط اعتقاد به موجودات روحانى غير مادى است. «٥» يا بگوييم: مذهب عبارت است از اعتقاد به اينكه يك نظام نامرئى در ميان چيزهاى اين جهان هست و بهترين كار براى ما اين است كه خود را با اين نظم هماهنگ سازيم. «٦»