لقاى الهى كه در برخى ادعيه، خداى متعال «غاية الْمُنى‌» «١» : نهايت آرزو و خواست انسان، يا «غاية آمال العارفين» «٢» : نهايت آرزوى عارفان، معرفى شده است. نيز مانند انتظار و آرزوى رستگارى، سعادتمندى در زندگى و راهيابى به بهشت، كه از انتظارات صادق و حق است و در پرتو ايمان و عمل صالح به دست مى‌آيد، و اختصاص به مسلمانان و يا اهل كتاب ندارد و به تعبير قرآن كريم، امانىّ (آرزوها و انتظارات) خاص آنان نيست. «٣» اما انتظار كاذب، آن انتظارها و آرزوهايى است كه نياز واقعى انسان نبوده و عقل و فطرت پاك و سليم انسانى آن را اقتضا نمى‌كند دين پژوهى ٦١ نقد رويكرد برون دينى صرف ص : ٥٩ و با حقيقت وجودى انسان هماهنگ و سازگار نيست.
بلكه صرف فزون‌خواهى نفس سركش و از القاءات شيطانى است كه انسان را با آن سرگرم ساخته از حق باز مى‌دارد و موجبات گمراهى او را فراهم مى‌سازد چنان كه قرآن كريم از قول شيطان اين گونه نقل مى‌كند:
وَ لَاضِلَّنَّهُمْ وَ لَأُمَنِّيِنَّهُمْ وَ لَأمُرَنَّهُمْ ... فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ ... يَعِدُهُمْ وَ يُمَنّيهِمْ وَ ما يَعِدُهُمُ الشَّيْطانُ الّا غُرُوراً (نساء: ١١٩- ١٢٠)
و آن‌ها را گمراه مى‌كنم و به آرزوها سرگرم مى‌سازم و به آنان دستور مى‌دهم كه (اعمال خرافى انجام دهند، و) آفرينش (پاك) خدايى را تغيير دهند (و فطرت توحيد را به شرك بيالايند).
شيطان به آنها وعده‌ها (ى دورغين) مى‌دهد و به آرزوها، سرگرم مى‌سازد؛ در حالى كه جز فريب و نيرنگ، به آنها وعده نمى‌دهد! انتظارات حق و صادق، خود به دو قسم اصلى و فرعى تقسيم مى‌شود:
انتظارات اصلى، آن دسته انتظاراتى است كه در ارتباط تنگاتنگ با استعدادها و ظرفيت‌هاى وجودى (روحى عقلى و فطرى) انسان است و اصالت و حقيقت وجودى انسان با آن رقم مى‌خورد و تحقق آن موجب شكوفايى استعدادهاى ذاتى انسان، رشد و تعالى روحى و كمال معنوى و در نتيجه سعادت و رستگارى حقيقى او مى‌شود؛ و آن‌