دين پژوهى - ابراهیم زاده، عبدالله - الصفحة ١٤١
بشرى به مرور زمان از تعلّقات ماوراى طبيعى و باورهاى دينى دست شسته و تحت سيطره و فرامين عقل ابزارى و قوانين بر آمده از آن در مىآيد و همه آرمانها و توجّهاتش معطوف دنيا و حيات دنيوى مىگردد. «١» بنابراين، دستاورد اين دو پديده اجتماعى (سكولاريسم و سكولاريزاسيون)، يك چيز است و آن حذف دين و آموزههاى دينى از جامعه و برنامههاى مديريتى و كشوردارى است؛ با اين تفاوت كه سكولاريزاسيون صرفاً يك فرايند و پديده اجتماعى است كه در شرايط خاص و بر اثر يك سلسله عوامل اجتماعى به جدا سازى دين از دنيا مىانجامد، ولى سكولاريسم كه در آغاز به عنوان يك پديده اجتماعى (سكولاريزاسيون) مطرح بوده است به تدريج به شكل يك ايدئولوژى رسمى پديدار گشته و با اتكاى به دادههاى عقل سكولار، از دين، خدا و آخرت روى گردان شده و تمام توجه و هدفش را دنيا قرار داده است. «٢» بنابراين، روشن مىشود آن دسته از روشنفكرانى كه از- به اصطلاح- ايدئولوژى شدن دين و ابراز توانايىاش بر ارائه برنامهها و برنامه ريزىها و اداره جامعه در هراسند و با آن به شدت به مبارزه برخاستهاند، هدفى جز جايگزين كردن ايدئولوژى پوچ سكولاريستى به جاى دين ندارند؛ همچنان كه كمى پيشتر از آنها روشنفكران ماترياليست و كمونيست نيز در مبارزه با خدا و دين وحيانى، هدفى جز جايزگين ساختن خداى دروغين «ماده» و ايدئولوژى باطل «ماترياليستى و كمونيستى» به جاى خدا و دين راستين آسمانى نداشتهاند.
شاخصهاى انديشه سكولاريستى برخى از شاخصهاى انديشه سكولاريستى به شرح زير است:
١- حذف دين از صحنه زندگى انديشه ورزان سكولار، دين را تنها يك رابطه روحانى و معنوى شخصى انسان با خدا