اخلاق نظامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٨٧
درس دهم: تعاون و همكارى تعاون از ريشه «عَوْن: كمك و يارى كردن»، مصدر باب تفاعل به معناى «يكديگر را يارى كردن» است و از ضرورىترين نيازهاى اجتماعى به شمار مىرود. انسان، با فرصت و عمر محدود خود، طالب خواستههايى نامحدود است و همواره در پى بهترينها و بيشترهاست.
غريزه «مطلقطلبى» انسان، وديعهاى الهى و بزرگترين انگيزه تكامل بشرى است كه به نوعى معقول بايد تعديل شود. بى ترديد، اگر روحيه تعاون نبود، پيشرفت حيرتانگيز انسان در ميدانهاى مختلف زندگى به اين حد نمىرسيد و آدمى زادگان هنوز گامهاى نخستين زندگى را مىپيمودند، ابزار و وسائل اوّليه جاى خود را به تكنولوژى بسيار پيشرفته امروز نداده بود، غارها يا خانههاى گلى به آسمانخراشها تبديل نشده بود و امروزه نيز نگهدارى و ادامه ميراث عظيم جامعه بشرى بدون تعاون، امكانپذير نيست.
نياز جامعه به تعاون ضرورت تعاون و همكارى- در همه جا و هميشه- امرى بديهى است و نياز به استدلال و برهان ندارد و نه تنها از اصول اخلاقى اجتماعى، كه از اصول زندگى اجتماعى است و هيچ كس در هيچ شرايطى از آن بى نياز نيست. اميرمؤمنان عليه السلام- مىفرمايد:
روزى در محضر رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله چنين دعا كردم: «خدايا مرا به هيچ يك از بندگانت محتاج نكن.» پيامبر فرمود: «اى على! چنين نگو چرا كه نمىشود كسى به ديگران محتاج نباشد.» پرسيدم: «پس چگونه دعا كنم؟» فرمود: «بگو: اللَّهُمَّ لا تُحْوِجْنى