اخلاق نظامى

اخلاق نظامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ١٤

كرده، مى‌فرمايد:
«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ» «١» اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! هنگامى كه [در ميدان نبرد] با گروهى رو به رو شديد، ثابت قدم باشيد و خدا را فراوان ياد كنيد تا رستگار شويد.
سيره و سخن رهبران معصوم نيز چنين بوده است. امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد:
هرگاه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله، رزمندگان را به جبهه اعزام مى‌كرد، فرمانده آنان را برمى‌گزيد و كنار خود مى‌نشاند. سپس رو به افراد كرده، مى‌فرمود: «با نام خدا، در راه خدا و بر آيين پيامبر خدا حركت كنيد، پيمان شكنى نكنيد، خيانت نكنيد، كشتگان را مُثله نكنيد، درختان را جز در مواقع اضطرار قطع نكنيد و كهنسالان و كودكان و زنان را نكشيد.» «٢» اميرمؤمنان- صلوات اللّه عليه- نيز در جنگ جمل به نيروهاى تحت امرش چنين توصيه مى‌كند:
«لا تَقْتُلُوا الْاسَراءَ وَ لا تَجْهَزُوا عَلى‌ جَريحٍ وَ لا تُتْبِعُوا مُوَلِّيًا وَ مَنْ الْقى‌ سِلاحَهُ فَهُوَ امِنٌ وَ مَنْ اغْلَقَ بابَهُ فَهُوَ امِنٌ» «٣» اسيران را نكشيد، به مجروحان تير خلاص نزنيد و فرارى را تعقيب نكنيد. هر كس سلاحش را بر زمين مى‌گذارد. و آن كه در خانه‌اش را مى‌بندد، در امان است.
اسلام براى تثبيت اين ويژگى‌هاى نيكو، آن‌ها را در قالب قوانين لازم الاجرا ارائه كرده و بسيارى را جزو قوانين و حقوق جنگى قرار داده و پيروان خويش را به رعايت آن‌ها ملزم كرده است. «٤» در دروس آينده، گوشه‌اى از اخلاق نظامى ترسيم خواهد شد.