بر اذيت و آزار دشمنان، در راه اسلام صبر پيشه كردند و همچنين ثبات و پايدارى آنان را ديده بود كه همه مشكلات را سهل و آسان مى‌شمردند و اين صبر و استقامت بود كه پايه اصلى حيات و گسترش اسلام گرديد و در سايه آن، كفر و شرك از ميان رفت.
٢- شدّت و قاطعيت: شدّت عمل و قاطعيت، با شجاعت و مردانگى تجلّى مى‌يابد.
شتابزدگى و برخورد انفعالى با دشمن، نشانه ضعف روحى و ترس است. هنگامى كه عقيل در بيرون از مدينه عايشه، طلحه و زبير را ملاقات كرد كه بيعت على عليه السلام را شكسته و راهى بصره شده‌اند و با وى آشكارا به مخالفت برخاسته‌اند، نامه‌اى به حضرت نوشت كه بنى اميّه برخاموشى چراغ دين همّت گماشته‌اند. نظر و هدف شما چيست؟ حضرت در پاسخ نوشت:
امّا اين كه نظر مرا درباره جنگ پرسيده‌اى؟ من تا جان دارم جنگ را با كسانى كه آن را روا مى‌دارند، روا مى‌دانم تا آن گاه كه خدا را ديدار كنم. نه افزونى مردم در پيرامونم بر شكوه من مى‌افزايد و نه از پراكندگى شان بيمى بر دلم نشيند. «١» تشجيع و تهييج‌ گاهى ممكن است رزمندگان به عللى به ترس و ترديد بيفتند، در انجام مأموريت‌ها و وظايف جنگى سستى ورزند، در ادامه جنگ متزلزل شده، يا از شجاعت و پايدارى شان كاسته شود. در چنين هنگامى فرماندهان بايد با اصول صحيح، روند حركت دفاعى را تغيير دهند و رزمندگان را براى تهاجم و دفاع تحريك و تشجيع كنند. در اين مورد، تبيين اهداف مكتبى و برشمردن پيامدهاى شكست و پيروزى، از مؤثرترين و بهترين شيوه‌هاست. اين كار به دو صورت زير انجام مى‌گيرد:
١- توجيه علنى و عمومى همه رزمندگان: اين همان شيوه‌اى است كه عبد الله بن رواحة در جنگ موته به كار گرفت، جنگى كه ميان سه هزار مسلمان و صد هزار نفر از روميان در مرز شام و روم به وقوع پيوست. مسلمانان از نظر جمعيت و تداركات و اخلاق نظامى ٧٤ فوايد ايثار ص : ٧٣