«ملكه» در خود به وجود آورد و پيوسته آن را تقويت كند، چرا كه بدون آن در انجام وظيفه موفق نخواهد بود. گرچه اين صفت نيك براى هر كس لازم است، امّا براى يك نظامى ضرورتى بيشتر دارد. صحنه نمايش شجاعت، بيشتر ميدان نبرد است؛ چنان كه امام صادق عليه السلام فرمود:
«لا يُعْرَفُ الشُّجاعُ الَّا عِنْدَ الْحَرْبِ» «١» شخص شجاع جز در ميدان جنگ شناخته نمى‌شود.
خاستگاه شجاعت‌ بى شك، شجاعت از شريفترين ملكات نفسانى است. كسى كه اين صفت را ندارد، فاقد مهمترين ويژگى‌هاى انسانى است. دلاورى و دليرمردى با قوّت دل، شكوفه مى‌زند و با طهارت و تزكيه نفس به كمال مى‌رسد و در ميدان جنگ به ثمر مى‌نشيند. آنان كه از بزرگوارى و عزت نفس بى بهره‌اند، چون گياهى سست، با هر بادى مى‌لرزند، ولى آنان كه از قوّت قلبى و عزّت نفس برخوردارند، در صحنه‌هاى نبرد، چون كوه استوارند و تزلزلى در آنان پديد نمى‌آيد و تهديد و رعد و برق سلاح دشمن ذرّه‌اى از توان روحى آنان نمى‌كاهد. امام على عليه السلام اين صفت خود را چنين تعريف مى‌كند:
اگر همه عالم شمشير كشند و پشت به پشت يكديگر دهند و به من يورش آورند، به حال من سرمويى تفاوت نمى‌كند. «٢» شجاعت از عزّت نفس برمى خيزد، چنان كه جبن از ضعف نفس. پس، انسان هر قدر از عزت نفس برخوردار باشد و از ذلّت دورى بجويد، به همان مقدار دليرى خود را به منصه ظهور مى‌رساند؛ چنان كه امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد:
«جُبِلَتِ الشَّجاعَةُ عَلى‌ ثَلاثَةِ طَبائِعَ ... وَ الْا نْفَةِ مِنَ الذُّلِّ» «٣»