اخلاق نظامى

اخلاق نظامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٢٠

«انَّ الصَّادِقَ لَمُكَرَّمَ جَليلٌ وَ انَّ الْكاذِبَ لَمُهانٌ ذَليلٌ» «١» راستگو، بزرگوار و والا مقام است و دروغگو، فرومايه و خوار! ٤- چشم پوشى: جزء پاره‌اى از جرايم كه از نظر قانون مستوجب كيفر است، بسيارى از خطاها و اشتباه‌هاى انسان‌ها قابل عفو و چشم پوشى است. تجربه نشان داده است كه پيگيرى و سماجت در پى جويى خطاهاى جزئى افراد، در بيشتر موارد، نتيجه‌اى معكوس مى‌دهد و آنان را به لجبازى و عكس العمل شديد وامى دارد. از اين رو، انسان‌هاى بزرگوار و كريم، همواره با برخورد حكيمانه، زمينه پشيمانى خطاكاران را فراهم مى‌كنند. امام بزرگواران اميرمؤمنان عليه السلام در اين باره مى‌فرمايد:
«اشْرَفُ اخْلاقِ الْكَريمِ، تَغافُلُهُ عَمَّا يَعْلَمُ» «٢» بهترين ويژگى اخلاقى انسان بزرگوار بى اطلاع وانمود كردن خود از كارهاى بد ديگران است.
جلوه‌هاى بزرگوارى‌ بسيارى از ارزش‌هاى اخلاقى، علاوه بر اين كه خود يك فضيلت است، منشأ برخى فضايل ديگر نيز هست و كرامت از آن جمله است كه با شكوفايى و بارورى آن، شكوفه‌هاى ديگر نيز به بار مى‌نشيند. برخى از اين جلوه‌هاى زيبا را با سخنان گهر بار امام على عليه السلام بيان مى‌كنيم:
١- دورى از گناهان‌ چنان كه در بيان معناى كرامت ذكر گشت، دورى از پستى، لازمه كرامت و بزرگوارى است و ارتكاب هر گناهى، بى گمان، پستى و زبونى است. بنابراين، انسان كريم، همواره مى‌كوشد كه از هر نوع گناهى بپرهيزد. از اين رو امام عليه السلام مى‌فرمايد: